انقلاب دیجیتال و پرسش‌های بی‌پاسخ

پایان اقتصاد «هر شهروند-یک ماشین»

انقلاب دیجیتال پرسش‌های بسیاری را با خود به همراه آورده: اشتغال شهروندان، کارفرمایی شبکه‌های اجتماعی و اپلیکشین‌ها، تعیین محل درآمدزایی، مسایل مربوط به مالیات، توسعه منطقه‌ای، مسئولیت‌های فردی و جمعی و غیره. به همین خاطر بسیاری از کارشناسان بر این باورند که لازم است هرچه سریع‌تر اقداماتی در خصوص بررسی تاثیر این تغییرات سریع در سطح جهانی صورت بگیرد.

کد : 1092
تاریخ انتشار : دوشنبه 30 آذر 1394
print
نظرات : 0
پایان اقتصاد «هر شهروند-یک ماشین»

علی منصوری-پیش از «انقلاب دیجیتال» همه چیز ساده و راحت بود. در آن زمان یک تاکسی به معنای یک خودرو به اضافه یک راننده بود. این راننده می‌توانست خویش‌فرما باشد، برای یک شرکت‌ مسافربری کار کند یا عضو اتحادیه تاکسیرانی باشد. رانندگی تاکسی در کشورهای اروپایی و آمریکا به عنوان شغلی تمام‌وقت یا نیمه‌وقت شناخته می‌شد که با در نظر گرفتن اشکال مختلف مسافربری در گذر زمان، پس از گذشت قرن‌ها به ثباتی مشخص دست یافته بود. انقلاب دیجیتال یا به‌طور مشخص‌تر ظهور شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های دیجیتال، به‌طور بنیادی این مساله ساده را دستخوش تغییر قرار داده است.

این روزها معادله «یک ماشین به اضافه یک راننده» می‌تواند به چهار نتیجه متفاوت منجر شود. نتیجه اول همان چیزی است که در بالا به آن اشاره شد و شکل سنتی رانندگی تاکسی است، هرچند به لحاظ فناوری (با استفاده از ابزارهای مختلف مانند GPS) شاهد اصلاحاتی بوده است. 

رانندگی به عنوان یک شغل نیمه‌وقت
نتیجه دوم عبارت است از رانندگی به عنوان شغلی نیمه‌وقت که یک فرد در کنار انجام فعالیتی دیگر (مانند تحصیل، شغل دیگر یا حتی بیکاری) به صورت روزانه یا هفتگی چند ساعت از وقت خود را به آن اختصاص می‌دهد. این طبقه شامل کارکنان کمپانی‌هایی مانند اوبر و کارگزاران مشابهی می‌شود که کمتر با فعالیت‌هایشان آشنایی داریم: مانند سرویس جدید «فلکس» که توسط کمپانی آمازون ارائه می‌شود و براساس آن هر کس می‌تواند به طور بالقوه در مقام یک مامور تحویل براساس میزان محموله‌های تحویلی کسب درآمد کند. سوالی که مطرح است این است که جایگاه این شاغلین چیست؟ قطعا پاسخ این سوال این است که این افراد از جایگاه شغلی مشخص و قاطعی برخوردار نیستند. 

سفرهای اشتراکی
امکان سوم این است که افراد با قرض گرفتن خودرو از دیگران هزینه‌های حمل و نقل خود را کاهش دهند. این همان سازوکاری است که توسط شبکه مجازی بلابلاکار (Blablacar) مورد استفاده قرار می‌گیرد. طبق قواعد این شبکه افراد بعد از به عضویت درآمدن در آن و ایجاد پروفایل شخصی، می‌توانند در هنگام سفر با سایر اعضا همسفر شوند و هزینه‌های سفر را با هم تقسیم کنند. در حال حاضر بلابلاکار دارای 20 میلیون عضو در 20 کشور جهان است. این موضوع می‌تواند نمونه‌ای از یک نوع اقتصاد اشتراکی باشد که ممکن است درآینده ابعاد زیادی از زندگی روزمره انسان‌ها را شامل شود. در اینجا هم ماهیت حمل و نقل مبهم و پیچیده است: آیا این نوعی قرارداد اشتراک هزینه به شمار می‌رود؟ 

اجاره دادن خودروهای شخصی
نتیجه چهارم و نهایی این است که شما ماشین خود را برای مدتی، مثلا یک آخر هفته به سایر کاربران اجاره دهید. این راه نیز که می‌تواند شیوه‌ای برای کسب درآمدی اضافی برای تامین هزینه‌های خودرو باشد، با استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی ساده‌تر شده است. آیا می‌توان آن را نوعی قرارداد اجاره خودرو به شمار آورد؟ 

مسایل پیچیده‌تر می‌‌شوند
این احتمال کاملا برای هر کس وجود دارد تا با انجام کار بیشتر برای اوبر، حمل مسافران بر مبنای پرداخت اشتراکی هزینه‌ها یا اجاره دادن ماشین‌ شخصی خود به درآمد قابل قبولی برای گذران زندگی دست پیدا کنند. با این‌حال هیچ‌یک از این راه‌ها به دور از مجادله نیستند. پس تکلیف مالیات، هزینه‌های مربوط به حق ترابری چه می‌شود؟ این شیوه‌های جدید حمل‌و‌نقل چه پیامدهایی خواهند داشت؟ مورد اوبر که مسایل مربوط به تامین اجتماعی، پرداخت مالیات و جنبه‌های سودآوری آن به دور از هر گونه وضوحی است، از مدت‌ها پیش توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرده است.
 با این‌حال مورد بلابلاکار هم چندان بی‌حاشیه و به دور از مجادله نیست، چرا که بدیهی است مسافران در صورت استفاده نکردن از مزایای سفر اشتراکی، مجبور بودند از خودروهای شخصی خود استفاده کنند یا به گزینه‌های دیگری مانند سفر با قطار روی بیاورند. این امر به طور غیر مستقیم پرسش سرمایه‌گذاری بر روی وسایل نقلیه عمومی را به میان می‌آورد زیرا پایین آمدن هزینه‌های استفاده از یک خودرو، قیمت نسبی گزینه‌های دیگر سفر را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. به‌طور مشابه، مالک خودرویی که ماشین خود را اجاره می‌دهد نیز بابت درآمدی که از این راه داشته مالیاتی پرداخت نمی‌کند.

انقلاب دیجیتال و پرسش‌های بی‌پاسخ
 انقلاب دیجیتال مسایل اقتصادی بغرنج و غیرمنتظره‌ای را در خصوص اشتغال و هزینه‌ها به وجود آورده که هنوز بسیاری از آنها برای ما ناشناخته است. رانندگان اوبر چه کسانی هستند؟ چه کسانی با اجاره ماشین خود به مسافران کسب درآمد می‌کنند؟ به نظر می‌رسد این شیوه اشتراکی جدید نشان‌گر یک رویکرد جدید اجتماعی باشد که احتمال به تدریج در حوزه‌های مختلف شاهد بسط و توسعه آن باشیم و افراد هر چه بیشتر به استفاده اشتراکی از مایملک خود و کار برای شبکه‌هایی همانند اوبر روی بیاورند. این تغییرات پرسش‌های بسیاری را با خود به همراه می‌آورند: اشتغال شهروندان، کارفرمایی شبکه‌های اجتماعی و اپلیکشین‌ها، تعیین محل درآمدزایی، مسایل مربوط به مالیات، توسعه منطقه‌ای، مسئولیت‌های فردی و جمعی و غیره. به همین خاطر بسیاری از کارشناسان بر این باورند که لازم است هرچه سریع‌تر اقداماتی در خصوص بررسی تاثیر این تغییرات سریع در سطح جهانی صورت بگیرد. 

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید پایان اقتصاد «هر شهروند-یک ماشین»
ایران خودرو دیزل
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو