بررسی اثرات سرمایه گذاری مستقیم خارجی در گفتگو با حمید زمان زاده

ایران، اقتصادی نوظهور سال‌های آینده خواهد بود

اگر قراردادهای دیگری با شرکت‌های مثلا ژاپنی و آلمانی به‌صورت هم‌زمان بسته شود، رقابت بین آنها تشدید می‌شود. 

کد : 1504
تاریخ انتشار : يکشنبه 11 بهمن 1394
print
نظرات : 0
ایران، اقتصادی نوظهور سال‌های آینده خواهد بود

روزنامه دنیای خودرو-مسلم تقوی : بخش‌های مختلف صنعت ایران با وجود تجربه بالا و زیرساخت‌های گاهی کافی، به شدت از کمبود سرمایه رنج می‌برد. یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های صنعت ایران خودروسازی است که با وجود اینکه بیش از یک‌میلیون نفر به صورت مستقیم به‌لحاظ شغلی به آن وابسته هستند، در شرایط بسیار بدی به سر می‌برد. تعداد قطعه‌سازانی که از پرداخت حقوق به کارمندان خود معذور هستند، ماه به ماه بیشتر می‌شود و این صنعت بدون اغراق تا آستانه ورشکستگی پیش رفته است. شاید اگر دولت به ارائه تسهیلات 25 میلیون تومانی خود دست‌به‌کار نمی‌شد و تکانی به چرخه خاک خورده صنعت خودرو نمی‌داد، اکنون این چرخه کاملا از حرکت ایستاده بود. 
در اینکه صنایع ما نیاز به سرمایه دارد، شکی وجود ندارد ولی اینکه سرمایه مورد نیاز از کجا تامین و به چه شیوه‌ای صرف شود تا پیش از این محل مناقشه بود. اولین سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت‌های خارجی در صنعت خودروی ما، به تازگی با حضور شرکت پژو در ایران کلید خورد. به این بهانه گفت‌وگویی در مورد سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت‌های خارجی در ایران با حمید زمان‌زاده، عضو هیات علمی پژوهشکده پولی و بانکی داشته‌ایم. 

پژو اولین سرمایه‌گذاری مستقیم در ایران را انجام داده است، فواید نفس این نوع سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف صنعت چیست؟
با توجه به اینکه جزئیات این قرارداد هنوز کاملا مشخص نیست، به‌صورت کلی به چند نکته می‌توان اشاره کرد. اول اینکه تاکنون خودروسازی ما عمدتا کار مونتاژ انجام می‌داد و یک‌سری قطعات مثلا از شرکت پژو وارد و محصول پژو در اینجا مونتاژ می‌شد. درواقع این کار بیشتر شبیه واردات بود تا تولید‌، ولی در امثال این قراردادها، نکته مهم این است که طرف تجاری مقابل که اکنون پژو است، سرمایه را وارد کشور می‌کند. در حقیقت یک سرمایه‌گذاری فیزیکی در کشور شکل می‌گیرد که نکته مهمی است؛ هم برای صنعت خودرو و هم در قراردادهای فرضی آینده. قراردادهایی که به این شکل مشترک انجام می‌شود، وقتی سرمایه‌گذار می‌آید و سرمایه را وارد می‌کند به‌طبع نتایج بسیار مثبت‌تری خواهد داشت تا شرایطی که صرفا مونتاژ بود. نکته اول ورود تکنولوژی است، یعنی شرکتی که سرمایه خود را در اینجا صرف می‌کند، تکنولوژی مدرن خود را به اینجا می‌آورد تا بهره‌وری بیشتری از سرمایه خود انجام دهد. 

آیا این مساله بر متعادل شدن حساب سرمایه نیز تاثیری دارد؟
البته، بحث حساب سرمایه نیز از نکات دیگر این‌گونه قراردادهاست. وقتی سرمایه خارجی وارد کشور می‌شود به لحاظ حساب سرمایه نیز تاثیر خوبی خواهد داشت. حداقل این است که حساب سرمایه‌ای که در سال‌های گذشته به‌طرز. چند سال گذشته، سال‌هایی بوده است که فکر می‌کنم تا 20 میلیارد دلار حساب سرمایه منفی داشته‌ایم، یعنی خروج سرمایه داشته ایم. پس طبیعتا اگر شرکت‌های خارجی بیایند و سرمایه وارد کنند می‌توان این روند را معکوس کرد تا جایی که حتی پس از مدت‌ها حساب سرمایه مثبت داشته باشیم. همانطور که گفتیم این سرمایه فیزیکی به دنبال خود، تکنولوژی هم خواهد آورد. 

مساله  الزام صادرات این خودروها چطور؟
مساله  الزام صادرات سی درصدی نکته مثبت دیگری است که در این قراردادها دیده می‌شود. اگر همانطور که وعده داده بودند در این قرارداد ذکر شده باشد پس از تولید باید تعدادی از این دستگاه‌ها به کشورهای خارجی صادر شود، بسیار نتیجه مثبتی خواهد بود. همین مساله  باعث می‌شود کیفیت محصولات تولیدشده بالا برود و قدرت رقابتی شدن حداقل در بازارهای منطقه را داشته باشد. این نکته مهمی است که باعث می‌شود به صادر‌کننده مهم خودرو تبدیل شویم. 
مشخصا در مورد صنعت خودرو می‌توان گفت اگر قراردادهای دیگری با شرکت‌های مثلا ژاپنی و آلمانی به‌صورت هم‌زمان بسته شود، رقابت بین این شرکت‌ها تشدید می‌شود. در این صورت می‌توان چشم‌انداز مناسبی برای صنعت خودرو در سال‌های نزدیک متصور شد. 
البته باید منتظر بود و دید که قرارداد شرکت سایپا به چه صورت بسته خواهد شد و با کدام شرکت قرارداد خواهد بست. اگر این رقابت تقویت شود ما در چند سال آینده صنعت خودروی موفقی خواهیم داشت.

نگاه شرکت‌های خارجی به بازار ایران گویی خیلی بهتر از شرایطی بود که پیش از تحریم‌ها داشتیم. دلیل این امر چیست؟
اجرای برجام نه‌تنها بازگشت به قبل از تحریم‌ها بلکه بسیار فراتر از صرفا رفع تحریم‌هاست. دلیل این اتفاق هم بیانگر تغییر ساختاری در سیاست خارجی ایران است. قبل از تحریم‌ها با وجود این که تحریم‌ها حداقلی بود ولی در روابط سیاسی با خیلی از کشورها دچار تنش بودیم. روندی که برجام پیش رفته است عملا سیاست خارجی ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این مهم‌ترین عامل کاهش ریسک فضای اقتصادی ایران از نظر سرمایه‌گذار بین‌المللی است. کاهش ریسک سیاسی و امنیت اجتماعی از یک سو و بهبود روابط با کشورهای اروپایی و آمریکا باعث شده است نگاه سرمایه‌گذاران بین‌المللی کاهش پیدا کند. چراکه نگاه آنان اول به این ریسک‌ها و دوم به بازدهی است. اکنون خیلی از کشورها از لحاظ اقتصادی دچار اشباع شده‌اند. در خیلی از کشورها مانند چین وضعیت اقتصادی با معضلات زیادی همراه بوده و سرمایه‌ها در حال فرار از این کشور است. بسیاری از سرمایه‌گذاری‌ها که در شرایط خوبی وارد شده‌اند به سرعت از این کشور فرار می‌کنند. اینجاست که ایران حداقل در منطقه، بهترین شرایط را در جذب سرمایه پیدا کرده است و حتی می‌توانیم به سرعت کشورهایی مانند ترکیه را پشت سر بگذاریم و تبدیل به اقتصادی نوظهور شویم. 
اقتصاد ما از یک‌سو جمعیت بالایی دارد که در دو دهه گذشته بکر مانده است و از سوی دیگر می‌تواند تبدیل به نقطه‌ای برای فتح بازارهای منطقه‌ای شود. 

قدم بعدی چیست؟
این‌که سرمایه‌گذاری خارجی بیاید و تکنولوژی ایرانی ارتقا پیدا کند قدم اول است. پس از آن باید بتوانیم با خودروسازان جهانی رقابت داشته باشیم که این امر یکی دو، دهه طول خواهد کشید. 

آیا ممکن است ایران هم مثل چین دچار اشباع شود؟
ما تجربه این را داریم که حداقل یک دهه رشد اقتصادی دو رقمی را تجربه کنیم. شما اگر نگاهی به دهه چهل بیندازید، اقتصاد ما در دوره‌ای رشد اقتصادی بالای 13 درصد داشته است. البته جنگ هشت ساله باعث شد این رشد پایین بیاید ولی ایران این توانایی را دارد. خصوصا از لحاظ نیروی انسانی تحصیل‌کرده ایران کاملا مستعد رسیدن به این مرحله است. 
ولی ما باید به شدت از ورود سرمایه مالی پرهیز کنیم. ولی اگر تاکید ما بر این باشد که سرمایه فیزیکی داشته باشیم، می‌تواند ماندگاری بسیار بیشتری برای ما داشته باشد. از سوی دیگر کشوری مانند چین بیش از یکی، دو دهه، رشد اقتصادی بالای ده درصد را تجربه کرد و اگر قرار باشد کشور چین با همین سرعت پیش برود تا 20 سال دیگر این کشور اقتصاد کل جهان را می‌بلعد. هر اقتصادی به یک سطحی که می‌رسد، به سمت تکمیل شدن می‌رود و رشد آن آرام خواهد شد. یعنی کشور چین هم همین الان رشد خوبی دارد ولی مثلا رشد 6 یا 7 درصدی نسبت به رشد 14 درصدی کمتر است و این یعنیبه صورت نسبی دچار رکود شده است. 
مساله  این است که در اقتصاد ما فعلا نباید نگران این مساله  باشیم و بیشتر به فکر این باشیم که با سرمایه‌گذاری‌های مشترک، سرمایه فیزیکی را به سوی خود جذب کنیم. ایران اکنون در شرایط بسیار خوبی است و اگر با همین روند مثبت سیاست خارجی از ظرفیت‌های خود استفاده کند، به‌زودی تبدیل به یکی از اقتصادهای نوظهور و درحال توسعه جهان خواهد شد و با کشورهای منطقه قابل‌قیاس نخواهد بود.


 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید ایران، اقتصادی نوظهور سال‌های آینده خواهد بود
سورن ایران خودرو
ایران خودرو دیزل
تلگرام
تبلیغ دی اس

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو