چند نکته کمتر گفته‌شده درباره طراحی خودروهای باری سنگین

چرا هنوز کامیون‌های دماغ‌دار محبوب هستند؟

ایمنی راننده در کشنده‌های دماغ‌دار بالاتر از کشنده‌های بی‌دماغ است اما در زمینه ایمنی بار نتیجه برعکس است.

کد : 1529
تاریخ انتشار : سه شنبه 13 بهمن 1394
print
نظرات : 0
چرا هنوز کامیون‌های دماغ‌دار محبوب هستند؟

خبرنگار

روزنامه دنیای خودرو-امید محمدی : کامیون‌ها علاوه بر قدرت و توان مورد نیاز برای حمل بار، باید دارای ظاهری مناسب هم باشند. برخی کارشناسان طراحی را مهم‌ترین بخش ساخت و فروش خودرو می‌دانند. البته طراحی کامیون بسیار متفاوت با طراحی خودرو است، زیرا آن‌ها باید دارای امنیت بسیار بالاتری باشند. در تمام دنیا طراحی کامیون‌ها به دو دسته دماغ‌دار و بی‌دماغ تقسیم می‌شود. از زمانی که آمار تصادفات به‌خصوص در اتوبوس‌ها بالا رفت، طراحان موتور اتوبوس را به عقب منتقل کردند و دماغ آن را نیز حذف کردند. این تغییر در کامیون‌ها نیز رخ داد.

کمپانی‌های مطرح
مهم‌ترین کمپانی‌هایی که در طراحی و ساخت کامیون در دنیا مطرح هستند و طراحی‌های کاملا متفاوتی از بقیه دارند، عبارتند از ولوو، اسکانیا و ماک. در اروپا و آسیا بیش‌تر کامیون‌های ولوو و اسکانیا قابل مشاهد است. در طراحی کامیون چند نکته مهم وجود دارد که براساس آن کالبد کامیون یا کشنده خلق می‌شود. یک طراح کامیون باید ایمنی، سلیقه مردم و راحتی راننده را در نظر بگیرد. طراح همچنین باید بحث‌های تولید، بازار و خدمات پس از فروش را نیز در نظر بگیرد.

ایمنی راننده و بار
سخت‌ترین بخش طراحی خودروهای سنگین، ایمنی آن است. تست ایمنی در این خودروها همچون خودروهای سواری است و ایمنی راننده و سرنشین در این تست بسیار مهم است. در کنار آن، ایمنی قسمت بار نیز که به کشنده نصب می‌شود، مورد توجه است.
در کامیون‌های بی‌دماغ که موتور در زیر کابین قرار گرفته است، ارتفاع خودرو افزایش می‌یابد که در عین حال ارتعاشات وارده به کابین را نیز افزایش می‌دهد‍. البته در کامیون‌های «موتور زیر» یا بی‌دماغ نحوه جانمایی موتور در کابین مناسب‌تر است. همچنین این کامیون‌ها از نظر صدابندی بهتر عایق می‌شوند و نسبت به کامیون‌های دماغ‌دار صدا و نویز کمتری دارند. اما اگر در کامیون‌های بی‌دماغ تصادفی رخ دهد، این احتمال وجود دارد که راننده به بیرون از کابین پرتاب شود. همچنین اگر تصادف شاخ‌به‌شاخی اتفاق بیفتد، تمام انرژی تصادف به کابین منتقل می‌شود که ممکن است به مرگ راننده بینجامد‌. البته این را نیز باید اضافه کرد که آمار تصادفات کامیون‌های بی‌دماغ کمتر است که به استفاده از سیستم جدید طراحی و به‌روز بودن آن برمی‌گردد و کار بر روی ارتقای ایمنی این کامیون‌ها در کمپانی‌های سازنده ادامه دارد.
این در حالی است که در تصادف شاخ‌به‌شاخ یک کامیون دماغ‌دار، «اضافه‌اتاق» یا دماغ جلوی خودرو، قطعا ضربه را بهتر جذب خواهد کرد. اما در عین حال، همین دماغ‌ها سبب افزایش نویزهای تولیدی موتور و سطح جاده می‌شود. درمجموع باید گفت ایمنی راننده در کامیون‌های دماغ‌دار به‌ویژه در کشنده‌های طویل بالاتر از کامیون‌های بی‌دماغ است اما در زمینه ایمنی بار کامیون‌های بی‌دماغ عملکرد بهتری داشته‌اند.

سلیقه مردم و راحتی راننده
یک طراح باید سلیقه و طبع بازار را به‌خوبی بشناسد تا بتواند محصولی تولید کند که در بازار فروش مناسبی داشته باشد. مردم بعضی از کشورها علاقه خاصی به بزرگ بودن خودروها دارند اما کامیون‌های دماغ‌دار بیش از هرجا در آمریکا قابل مشاهده‌اند. درواقع خانه کامیون‌های غول‌پیکر دماغ‌دار آمریکاست. رانندگان آمریکایی یا رانندگانی که کامیون‌های آمریکایی را می‌پسندند بر این باورند که بی‌دماغ بودن کامیون احساس «خالی بودن قسمت جلویی خودرو» یا «بی‌حفاظ و بی‌دفاع بودن خودرو» را در آن‌ها ایجاد می‌کند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که این رانندها با کامیون دماغ‌دار احساس تسلط کامل به جاده را دارند اما کامیون‌های بی‌دماغ این احساس را به آن‌ها نمی‌دهد.
از سوی دیگر، رانندگان کامیون‌ها معمولا راه‌های بسیار طولانی را طی می‌کنند و گاهی چند روز در راه هستند. از این رو کامیون‌های دماغ‌دار را ترجیح می‌دهند، زیرا به دلیل قرارگیری موتور در جلو، فضای بسیار بزرگی در داخل اتاق در اختیار دارند و این فضا باعث می‌شود جای خواب راننده بیشتر باشد و احساس راحتی بیش‌تر در سفرهای طولانی داشته باشد.

مزایای زیست‌محیطی
کامیون‌های بی‌دماغ دارای ضریب درگ (Drag coefficient) کمتری هستند و از نظر دینامیکی مقاومت کششی کمتری در حرکت از خود نشان می‌دهند که باعث کاهش مصرف سوخت خودرو می‌شود. از سوی دیگر این کاهش مصرف سوخت، موجب پایین‌آمدن میزان آلایندگی خودرو می‌شود. در قاره اروپا این مسأله که به حفظ محیط زیست کمک می‌کند، بسیار مهم است. هرچند که در اروپا نیز کامیون‌های دماغ‌دار مانند ان‌اچ در بین مردم بسیار محبوب‌اند. به‌تازگی تردد خودروهای دماغ‌دار در بسیاری از نقاط اروپا ممنوع شده است و با اثبات مزایای کامیون‌های بی‌دماغ، بیشتر کمپانی‌ها رو به ساخت این نوع از کامیون آورده‌اند.

اولویت سازندگان و تعمیرکاران
برای کمپانی‌های سازنده بسیار مهم است که جانمایی قطعات خودرو در زمان تولید آن آسان باشد؛ در کامیون‌های بی‌دماغ که قرارگیری موتور و متعلقات آن، گیربکس و رادیاتور بسیار ساده است اما در کامیون‌های دماغ‌دار این کار زمان‌بر و پردردسر است. بعد از تولید کامیون نیز بحث خدمات پس از فروش و تعمیر و نگهداری آن مطرح می شود؛ کامیون‌های بی‌دماغ چه در هنگام نصب و چه در زمان تعمیر موتور، فضای مناسب را برای کار تکنیسین فراهم می‌کنند. این ویژگی مرهون جدا شدن کابین از شاسی است. درواقع با بلند شدن کامل اتاق از روی شاسی، دسترسی به موتور بسیار آسان‌تر می‌شود اما در کامیون‌های دماغ‌دار فضای کافی برای تعمیر موتور وجود ندارد و دسترسی به آن زمان‌بر و مشکل است.

آخرین قلمرو دماغ‌داران
به‌رغم علاقه بیش‌تر رانندگان به کامیون‌های دماغ‌دار و ایمنی کماکان بالاتر آن‌ها، تولید کامیون‌های بی‌دماغ به سبب ساده‌تر بودن طراحی و ساخت و نیز مصرف سوخت کمتر و آلایندگی پایین‌تر بیش‌تر شده و همچنان نیز در حال افزایش است. بر این اساس، از سال 2000 میلادی تاکنون کامیون‌سازان برای کاهش هزینه‌ها‌ و آسان‌سازی امور تولید و نگهداری، کامیون‌های بی‌دماغ را در اولویت کاری خود قرار داده‌اند و طراحی و ساخت کامیون‌های دماغ‌دار عمدتا به منطقه آمریکای شمالی محدود شده است. در پایان لازم می‌دانیم از کمک دکتر مصطفی پهلوانی و مهندس علیرضا محمدزاده در تهیه این مطلب تشکر و اعلام کنیم که به‌زودی تستی درخصوص ایمنی کامیون‌های دماغ‌دار و بی‌دماغ انجام خواهیم داد.

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
موافق
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید چرا هنوز کامیون‌های دماغ‌دار محبوب هستند؟
ایران خودرو دیزل
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو