طرح جداسازی زن و مرد در اتوبوس‌ها تا چه اندازه موفق بود؟

طرحی برای پیش‌گیری از مزاحمت

حاجی‌بخشی، پیشنهاد‌دهنده جداسازی قسمت مرد و زن در اتوبوس‌ها بود، طرحی که به خاطر آن به ریاض دعوت شد و مسئولان عربستان به او جایزه دادند.

کد : 1634
تاریخ انتشار : چهارشنبه 28 بهمن 1394
print
نظرات : 0
طرحی  برای پیش‌گیری از مزاحمت

روزنامه دنیای خودرو-پگاه طوسی : حاجی‌بخشی، پیشنهاد‌دهنده جداسازی قسمت مرد و زن در اتوبوس‌ها بود، طرحی که به خاطر آن به ریاض دعوت شد و مسئولان عربستان به او جایزه دادند. در کتاب زندگینامه او آمده است: «یکی از افتخارات من، طرح جداسازی زن و مرد در اتوبوس‌های شرکت واحد بود. بعد از جنگ که به مکه مشرف شده بودم،‌ برای اولین‌بار این طرح را به مسئولان سعودی دادم. مرا به ریاض دعوت کردند، یک جایزه هم به من دادند. بعدها این پیشنهاد را در تهران هم اجرا کردند.» شاید در ابتدا چنین اقداماتی افراطی و غیرضروری به‌شمار می‌رفت اما پس از گذشت چند دهه با افزایش جمعیت در شهرهای بزرگ، کمبود وسایل حمل‌و‌نقل شهری و همچنین مزاحمت‌های کلامی و غیره جداسازی و اختصاص فضای ویژه بانوان ضروری به‌نظر می‌رسد. 

انقلابی که عامل جداسازی زن و مرد در اتوبوس‌ها شد
ذبیح‌الله بخشی‌زاده(متولد1312، توابع اراک)، معروف به حاجی‌بخشی از اعضای معروف بسیج در دوران جنگ ایران و عراق و از شرکت‌کنندگان در تجمع‌های گروه انصار حزب‌الله بود. وی در سن 47 سالگی به جبهه اعزام شد و تا پایان جنگ ایران و عراق حضور و نقش مهمی در تبلیغات جنگ داشت. وی در میان نظامیان ایرانی به حبیب‌بن‌مظاهر شهرت داشت. بخشی‌زاده مدعی بود در دوران اشغال ایران توسط متفقین ـزمانی‌که تنها ۸ سال سن داشت ـ زیر ماشین یک افسر انگلیسی دو عدد دینامیت کار گذاشته بود و همچنین در عملیات‌های حزب‌موتلفه اسلامی همکاری داشته است. او که از مجروحان جنگ بود، در 13 دی ماه 1390 در تهران درگذشت.

استقبال از اتوبوس موجب پایه‌گذاری صنعت اتومبیل‌سازی 
اولین اتوبوس در ایران توسط یک تاجر بلژیکی در شهر رشت به کار گرفته شد، اما به‌مرور زمان و با‌توجه به میزان کرایه، سودآوری و زیرساخت‌های حمل‌و‌نقل توجیه اقتصادی آن مردود شد و به همین دلیل اتوبوس به‌کار‌گرفته‌شده به یکی از تجار ایرانی به نام (معین‌التجار) فروخته شد. او نیز پس از انقلاب مشروطه، اتوبوس خود را به تهران آورد و با کرایه هر نفر 3 شاهی به فعالیت پرداخت تا به مرور زمان تقاضا برای استفاده از این وسیله بیشتر از قبل شد و پس از چند سال با ورود چند اتوبوس توسط تجار مختلف به شهر، جابه‌جایی مسافران به این شکل رونق زیادی گرفت. اما اغلب اتوبوس‌ها با توجه به مسافت طی‌شده از اروپا تا مقصد به‌کارگیری در ایران، بعد مسافت و زمان حمل، مستهلک بودند و هزینه حمل‌و‌نقل بالایی را طلب می‌کردند که این امر درنهایت باعث پایه‌گذاری صنعت اتومبیل‌سازی در ایران شد. براین اساس، اولین اتوبوس‌های مونتاژ شده در سال 1290 شمسی وارد تهران شدند که حدود 5 درصد جابه‌جایی مسافران آن‌زمان توسط 500 دستگاه اتوبوس انجام می‌گرفت.

مزاحمت‌ برای بانوان در وسایل حمل‌و‌نقل عمومی
کمبود وسایل حمل‌و‌نقل عمومی قبل و اوایل انقلاب محسوس بود، این وسایل به تاکسی و اتوبوس محدود می‌شدند. تاکسی‌ها کم بودند و البته تاکسی‌سواران کمتر. اتوبوس وسیله نقلیه مرسوم بود که قیمت بسیار کمتری نسبت‌به تاکسی داشت. هرچند اتوبوس‌سواری نیز مشکلات خود را داشت. سرعت کم، فواصل ایستگاهی زیاد و همچنین نبود امکانات سرمایشی و گرمایشی؛ اما بازهم خانواده‌ها اتوبوس سواری را ترجیح می‌دادند. به‌تدریج با افزایش جمعیت به‌ویژه در سال‌های دهه 60، نیاز به وسایل حمل‌و‌نقلی بیشتر حس شد ضمن آنکه در میان شلوغی و ازدحام جمعیت مزاحمت‌ها و مشکلات جنسیتی نمود بیشتری پیدا کرد. مزاحمت در وسایل حمل‌و‌نقل عمومی نه در ایران، بلکه در تمام شهرها و کشورها وجود دارد. در تحقیقاتی که موسسه رویترز در 15پایتخت پرجمعیت جهان انجام داده است، زنان در کشورهای آمریکای لاتین بیش از نقاط مختلف دنیا در معرض تعرض جسمی و کلامی در وسایل نقلیه‌عمومی قرار می‌گیرند. وسایل حمل‌و‌نقل عمومی در شهرهای لندن، پاریس، توکیو و سئول هم براساس این تحقیق شهرهای چندان امنی برای زنان نیستند. پس از انتشار گزارشی درباره آزار‌ و ‌اذیت جنسی 15 درصد از ساکنان لندن در وسایل حمل‌و‌نقل عمومی، پلیس حمل‌و‌نقل بریتانیا با انتشار ویدئویی از شهروندان و زنان درخواست کرد که در صورت مواجه با آزار و اذیت جسمی در مترو و یا اتوبوس‌های شهری، این رفتارها را به پلیس گزارش کنند تا با آن مقابله شود. یک گزارش بی‌بی‌سی پشتو هم نشان می‌دهد برخی زنان در افغانستان برای اینکه از آزار و اذیت جسمی در امان باشند، مجبور به نشستن در صندلی جلوی تاکسی‌ها و پرداخت کرایه دو نفر به جای یک نفر هستند. 

استقبال از جداسازی زن و مرد در اتوبوس‌ها
در ایران پس از انقلاب، اتوبوس‌ها به دو قسمت جداگانه برای زنان و مردان تقسیم شدند و در سال‌های اخیر یک تا دو واگن قطارهای مترو به زنان اختصاص پیدا کرده است. این موضوع هرچند از دیدگاه برخی تبعیض و تفکیک جنسیتی است و لزومی به انجام آن وجود ندارد، اما شواهد امر نشان می‌دهد که در ساعات شلوغ، زنان از این موضوع بسیار خوشحال هستند و ترجیح می‌دهند در قسمت ویژه بانوان سوار شوند. شاید تنها عاملی که موجب نارضایتی خانم‌ها شود، تقسیم ناعادلانه صندلی و فضای اتوبوس و اختصاص سهم بیشتر به آقایان باشد. آزاده 35 ساله این تقسیم‌بندی را محدودکننده آزادی خود نمی‌داند و می‌گوید: «در مترو این آزادی وجود دارد که در هر دو قسمت سوار شد، اما برخی از زنان بسیار مقید هستند که در بخش بانوان سوار شوند، اختصاص یک فضا برای آنان بسیار خوب است و احترام به نظر و عقیده آنان است.» سارا می‌گوید: «من همیشه در بخش بانوان سوار می‌شوم و ترجیح می‌دهم در هجوم جمعیت در میان زنان باشم تا مردان.» برخی مردان اما این جداسازی را چندان عادلانه نمی‌دانند، امید می‌گوید: «زنان مختارند در هر واگنی که دوست دارند، سوار شوند، اما حتی در ساعات خلوت این اجازه را به مردان نمی‌دهند که با وجود جمعیت بالا، وارد واگن‌های خالی بانوان شوند و همیشه معترض هستند.»


 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
یک مخالف
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید طرحی برای پیش‌گیری از مزاحمت
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو
ایران خودرو دیزل
تلگرام

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو