چه کنیم خودرویی مناسب آفرود داشته باشیم؟

خودروهایی برای رانندگی در شرایط سخت

لاستیک‌هایی که به صورت معمول در خیابان استفاده می‌کنیم برای آفرود مناسب نیستند. به همین منظور باید از لاستیک‌های All Terrain یا همان چندمنظوره استفاده کرد.

کد : 1676
تاریخ انتشار : شنبه 1 اسفند 1394
print
نظرات : 0
خودروهایی برای رانندگی در شرایط سخت

روزنامه دنیای خودرو-آرمین محسنی : در این مطلب قصد داریم به بررسی تغییراتی بپردازیم که می‌توان روی یک خودروی شاسی‌بلند انجام داد تا آن را برای عبور از سخت‌ترین مسیرهای آفرودی آماده کرد. باید در ابتدا به این نکته توجه شود خودرویی که برای آفرود انتخاب می‌کنید، خودروی مناسب بوده و پتانسیل‌های لازم برای انجام تغییرات را داشته باشد و همچنین به‌خودی خود قابلیت‌های خارج از جاده‌ای نیز را داراست. برای تشخیص این‌که هر خودرو به چه میزان برای شرایط سخت آفرود آماده است نیاز به پارامترهایی است که بر اساس آن بتوان تصمیم‌گیری و در نتیجه آن تغییرات لازم را روی آن اعمال کرد تا بهترین نتیجه و عملکرد را داشته باشد. داشتن و نداشتن این پارامترها تفاوت میان یک تجربه تلخ و یا خاطره‌ای خوش از آفرود را رقم می‌زند به عبارت دیگر می‌توان این ویژگی‌ها را که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت، مرز میان شکست و پیروزی در آفرود دانست. 

ارتفاع مناسب از سطح زمین
درست است که خودروهای شاسی‌بلند به صورت استاندارد از ارتفاع بیشتری نسبت به سایر خودروها برخوردارند، اما اگر قصد گذر کردن از مناطق صعب‌العبور با بافت خشن را دارید باید تمهیداتی بیندیشید که کف خودرویتان با سطح مسیر فاصله کافی را داشته باشد. اگر فاصله کف خودرو از جاده کم باشد، هنگام عبور از سنگ‌ها و صخره‌ها و همچنین کنده درختان و سایر موانع پیش‌رو احتمال دارد که به کف خودرو یا به اصطلاح زیربندی آن دچار آسیب جدی و نقص فنی شود. به همین منظور باید از سیستم تعلیق مناسب و انعطاف‌پذیر که ارتفاعی مطمئن به خودرو می‌دهد، استفاده شود. همچنین رینگ و لاستیک نیز در این قضیه سهیم  است و تا حدودی به این فاصله مطمئنه اضافه می‌کند. 

استفاده از skidplate
حتی اگر فاصله کف خودرو با زمین مناسب باشد، سفرهای آفرود و به‌ویژه صخره نوردی می‌تواند صدمات زیادی به خودرو وارد کند. به همین دلیل برای محافظت از کف خودرو استفاده از skidpklate‌ها توصیه می‌شود. استفاده از این محافظ‌ها سبب می‌شود قطعات ضروری و حساس که از زیر خودرو قابل دسترس هستند مانند باک بنزین، کارتل روغن موتور، دیفرانسیل‌ها و جعبه دنده محافظت شود. زیرا ممکن است در صورت آسیب وارد شدن به هریک از این بخش‌ها مجبور شوید پیاده به خانه برگردید. 

ایجاد زاویه مناسب برای صعود، فرود و ایستایی
زاویه صعود و حمله به شیب (approach angle) بیانگر بیشترین شیبی است که خودرو می‌تواند از آن بدون آن‌که سپر جلوی آن با زمین برخود کند، بالا رود. همچنین زاویه ایستایی (breakover) نشان‌دهنده بیشترین شیب قله‌ای است که خودرو می‌تواند بدون گیر کردن کف به قله از آن عبور کند. زاویه فرود (departure) نیز نشان‌دهنده بیشترین شیبی است که خودرو می‌تواند بدون آنکه سپر عقبش با زمین برخورد کند از شیب پایین بیاید. زاویه‌های صعود و فرود تابعی از ارتفاع کف خودرو از زمین و همچنین فاصله نوک خودرو تا چرخ جلو، همچنین حدفاصل بین انتهای خودرو تا محل چرخ عقب (overhang) هستند. اگر خودروی شما overhang‌های کوتاهی داشته و خودرو دارای فاصله مناسبی از زمین باشد، زوایای صعود و فرود خوبی خواهید داشت که به شما اجازه می‌دهد از شیب‌های خیلی تند بالا و پایین بروید. علاوه بر این‌ها زاویه ایستایی نیز تابعی از فاصله خودرو از زمین و wheel base (فاصله بین مرکز چرخ‌های جلو و مرکز چرخ‌های عقب) است. wheel base کوتاه و فاصله مناسب کف خودرو از زمین به شما اجازه می‌دهد از شیب‌دارترین قله‌ها نیز به‌آسانی عبور کنید. 

آزادی حرکت چرخ در راستای عمود
در رانندگی آفرود نگه داشتن لاستیک روی سطح زمین نه‌تنها موجب افزایش چسبندگی با سطح مسیر بلکه موجب ثبات و پایداری خودرو نیز می‌شود. بسیاری از رانندگان باتجربه آفرود solid axle را به سیستم فنربندی و تعلیق ترجیح می‌دهند، زیرا موجب افزایش حالت مفصلی می‌شود به‌ویژه اگر فنر تعادل وصل نباشد. اما برای مسابقات آفرود در بیابان، سیستم فنربندی و تعلیق مستقل، سواری نرم‌تر و قابل قبول‌تری را به ارمغان می‌آورد. 

پیشرانه با گشتاور در دورموتور پایین
خودروهایی که دارای پیشرانه‌ای با گشتاور بالا اما قابل دسترس در دور موتور پایین هستند بسیار برای آفرود مناسب‌اند. زیرا گشتاور در دور پایین اجازه می‌دهد بدون نیاز به سیم‌کشی موتور هنگام عبور از موانع اندازه حرکت حفظ شود. با یک موتور گشتاور در دور پایین قوی با تماس ملایم پدال می‌توان از روی موانع بزرگ به راحتی عبور کرد، به‌ویژه اگر از دنده‌های مناسب استفاده شود. 

دنده مناسب
همانطور که در بالا گفته شد استفاده از گشتاور در دور موتور پایین بسیار فوق‌العاده است، اما این دنده‌ها هستند که تفاوت اصلی را ایجاد می‌کنند. یک جعبه دنده کمکی در حالت low  گشتاور موتور را چند برابر کرده و عبور از موانع را بسیار آسان می‌کند. وقتی با یک دنده بسیار پایین همراه شود با دنده low می‌توانید از یک شیب تند حتی بدون لمس پدال گاز عبور کنید. علاوه‌بر جعبه دنده کمکی low، دنده low در دیفرانسیل‌ها نیز ضروری است. به‌ویژه اگر از لاستیک‌های بزرگ برای خودرو استفاده می‌کنید. 

لاستیک‌ها
همانطور که در شماره‌های گذشته گفتیم لاستیک‌هایی که به صورت معمول در خیابان استفاده می‌کنیم برای آفرود مناسب نیستند. به همین منظور باید از لاستیک‌های All Terrain یا همان چندمنظوره استفاده کرد. برای هر منطقه از نوع لاستیک مخصوص آن را استفاده کنید، به‌طور مثال برای رانندگی در مناطق جنگلی و گل‌آلود لاستیک‌های مخصوص گل mud terrain که دارای آج‌های عمیق و دیواره‌های محکم و بلند هستند، مناسب‌اند. در ضمن این نکته را به خاطر داشته باشید که در آفرود لاستیک‌های بزرگ با باد کم، چسبندگی بیشتری را ایجاد می‌کنند و در نتیجه عملکرد خودرو افزایش می‌یابد. 

دیفرانسیل‌های قفل‌کننده
بیشتر خودروها دارای دیفرانسیل باز هستند که در این صورت بیشترین نیرو به چرخی وارد می‌شود که کمترین میزان چسبندگی را با سطح زمین دارد. این رویه برای آفرود اصلا مناسب نیست، زیرا در آفرود لازم است چرخی که بیشترین چسبندگی را دارد، بیشترین نیرو را بگیرد. دیفرانسیل‌های قفل ترمز با کنترل کردن گیره‌های موجود در دیسک ترمز چرخ در حال گردش، نیرو را به چرخی که چسبندگی بیشتری دارد، منتقل می‌کند. برای این‌کار از قفل‌کننده‌های بادی (پنوماتیک)  و مغناطیسی نیز استفاده می‌شود. این د سیستم به‌صورت فیزیکی دو چرخ یک محور را به  هم قفل می‌کند و این ترتیب چرخ‌ها دارای نرخ یکسان هستند و گشتاور یکسانی دریافت می‌کنند. 

بالابردن محل ورودی هوا به موتور
کشیدده شدن آب به داخل موتور از طریق دریچه ورودی هوا پدیده‌ای است که احتمال دارد خسارت و آسیب جدی به موتور وارد کند. به این پدیده hydroblocking گفته می‌شود. این اتفاق حتی ممکن است در اثر عبور از یک چاله کم‌عمق نیز رخ دهد، به همین منظور باید سیستم مکش هوا را در جای بلندتری نصب کرد. بسیاری از علاقه‌مندان آفرود از snorkel که نوعی هواکش بلند است، استفاده می‌کنند. با برخی از snorkel‌ها حتی می‌توان در حالتی که خودرو کاملا در آب فرورفته باشد نیز رانندگی کرد. برای جلوگیری از هیدروبلاک شدن خودرو، تکنیک‌های رانندی نیز به اندازه بالا نصب کردن سیستم مکش هوا اهمیت دارد. 

قوی و محکم بودن‌ محورها
یکی از مزیت‌های محورهای ثابت نسبت به محورهای مستقل، بزرگ‌تر و قوی‌تر بودن آن‌هاست. محورها به‌طور کلی فقط لوله‌های آهنی بزرگی هستند که جایگاه قرارگیری دیفرانسیل‌ها و نیم‌محورها را تشکیل می‌دهند. محورهای مستقل دارای پلوس مفصلی با لایه‌های پلاستیکی است که می‌تواند پاره شود و با آسیب ببیند. بازوهای کنترل‌کننده و نیم‌محورها نیز مستعد شکستن و خم شدن هستند. یک خودروی آفرودی خوب می‌تواند ضربات و استرس‌های بالای رانندگی آفرود را تحمل کند. به این معنا که خودرو دارای محورها، اکسل و میله‌ها، ضربه‌گیرها و دسته موتورهای قوی و سنگین باشد. داشتن یک رادیاتور و کولر خوب نیز یکی از نکات کلیدی است. 

یدک کشی
گیر کردن در موانع پیش‌رو در رانندگی آفرود امری اجتناب‌ناپذیر است. باید برای خروج از چنین وضعی یک محل محکم و مناسب در خودرو برای یدک‌کشی ایجاد کرد. قلاب‌های مخصوص یدک‌کشی یا گیره تریلر برای انجام این‌کار بسیار عالی عمل می‌کنند. برای یدک‌کشی هیچ‌گاه از طناب‌های پلاستیکی و نایلونی استفاده نکنید زیرا این‌کار بسیار خطرناک بوده و ممکن است عواقب جبران‌ناپذیری را در پی داشته باشد. 

شاسی خودرو
بسیاری از طرفداران آفرود معتقدند که ظرفیت شاسی در خم شدن برای مطابقت پیدا کردن با محیط باعث می‌شود خودروهای دارای بدنه بر شاسی (body on frame) در شرایط رانندگی آفرود بسیار سرسخت‌تر باشند. از آنجایی‌که طراحی بدنه‌های یک‌تکه فشار را روی تمام قسمت‌های خودرو پخش می‌کند، به‌نظر می‌رسد سریع‌تر ساییده می‌شود و راحت‌تر ترک برمی‌دارند. یکی از نکات مثبت خودروهای دارای بدنه روی شاسی این است که مقداری انعطاف‌پذیری بین بدنه و شاسی وجود دارد. شاسی بیشتر استرس و فشار را جذب می‌کند تا بدنه در اثر گذر زمان ساییده نشود. به‌علاوه‌ این‌گونه خودروها راحت‌تر قابل تغییر هستند و پس از حادثه یا تصادف تعمیر کردن آن‌ها ساده‌تر است. واقعیت این است که خودروهای دارای بدنه یک‌تکه برای رانندگی آفرود می‌توانند به خوبی همتاهای بدنه روی شاسی باشند. در واقع بعضی از بهترین رانندگان آفرود از خودروهای دارای بدنه یک تکه استفاده می‌کنند و وزن کمتر و ابعاد کوچک‌تر این خودروها باعث چابکی بیشتر آن‌ها می‌شود. فقط در شرایط بسیار دشوار آفرود ممکن است مزایای خودروهای بدنه بر روی شاسی احساس شود که حتی در این شرایط نیز می‌توان از سخت‌کننده‌ استفاده کرد تا خودروی دارای بدنه یک‌تکه بتواند شرایط آفرود‌های بسیار دشوار را تحمل کند. 


 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
یک موافق
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید خودروهایی برای رانندگی در شرایط سخت
ایران خودرو دیزل
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو