بغزیان، عضو هيات تجديدنظر شوراي رقابت در گفت‌‌وگو با روزنامه«دنیای‌خودرو» پیشنهاد داد:

واگذاری مدیریت خودروسازی به شرکت‌های خارجی

خصوصی‌سازی بحثی است که این روزها و البته این‌ سال‌ها زیاد شنیده‌ایم. طبق تفسیری که از ماده 44 قانون اساسی وجود دارد، دولت باید شرکت‌ها و صنایع بزرگ را به بخش خصوصی واگذار کند. یکی از این صنایع مهم و البته حساس و استراتژیک، صنعت خودروسازی کشور، یعنی واگذاری دو شرکت بزرگ ایران‌خودرو و سایپا، به‌عنوان غول‌های خودروسازی در ایران است.

کد : 2582
تاریخ انتشار : شنبه 13 شهريور 1395
print
نظرات : 0
واگذاری مدیریت  خودروسازی  به شرکت‌های خارجی
ADMIN

خبرنگار

relations@autoworld.ir

بغزیان، عضو هيات تجديدنظر شوراي رقابت در گفت‌‌وگو با روزنامه«دنیای‌خودرو» پیشنهاد داد:
واگذاری مدیریت  خودروسازی  به شرکت‌های خارجی
فرشید سلگی-دنیای خودرو: خصوصی‌سازی بحثی است که این روزها و البته این‌ سال‌ها زیاد شنیده‌ایم. طبق تفسیری که از ماده 44 قانون اساسی وجود دارد، دولت باید شرکت‌ها و صنایع بزرگ را به بخش خصوصی واگذار کند. یکی از این صنایع مهم و البته حساس و استراتژیک، صنعت خودروسازی کشور، یعنی واگذاری دو شرکت بزرگ ایران‌خودرو و سایپا، به‌عنوان غول‌های خودروسازی در ایران است.
در این سال‌ها همواره، یکی از وعده‌های دولت‌ها، نامزدهای انتخاباتی و البته مسئولان، خصوصی‌سازی در بخش‌های مختلف صنعت بوده است. در این مدت البته در برخی صنایع خصوصی‌سازی صورت گرفته است. دولت اجازه داشت نسبت به واگذاری، انحلال، ادغام و تجدید ساختار شرکت‌های دولتی اقدام کند. در برنامه سوم توسعه نیز ایجاد شرکت‌های مادرتخصصی به منظور انتقال سهام شرکت‌های دولتی به بخش خصوصی و همچنین ساماندهی شرکت‌های دولتی و واگذاری سهام و مدیریت شرکت‌های دولتی، پیش‌بینی شد. 
خصوصی‌سازی صنایع، موافقان و مخالفان بسیاری دارد. مخالفان با اشاره به تجربه خصوصی‌سازی‌هایی که پیش از این رخ داده است، این عقیده را دارند که با خصوصی‌سازی، انحصار فقط دست‌به‌دست می‌شود. یعنی انحصار از دست دولت،  خارج و به‌دست بخش خصوصی می‌افتد. مخالفان با بیان اینکه، بخش خصوصی تنها به فکر کسب حداکثر سود خود هستند. معتقدند بخش خصوصی سود را در تجارت می‌بیند، نه در تولید و صنعت و این موضوع می‌تواند منافع ملی را به خطر بیندازد. زیرا با تفکر تجارت، اشتغال‌زایی کمتری صورت می‌گیرد. مخالفان همچنین تجربه شکست خصوصی‌سازی در بلوک شرق را مثال می‌زنند و می‌گویند تا زمانی‌که حقوق مالکیت به‌طور صحیح تعریف و فرهنگ‌سازی نشده باشد، خصوصی‌سازی بی‌معنا خواهد بود و البته به شکست منجر خواهد شد. 
موانع و مشکلات خصوصی‌سازی دو خودروساز بزرگ کشور را در گفت‌وگو با آلبرت بغزیان، عضو هيات تجديدنظر شوراي رقابت بررسی کردیم.
 واگذاری سهام ایران‌خودرو و سایپا از سوی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، چه تاثیری بر عملکرد این دو خودروساز می‌گذارد؟
هدف این است که ساختار مالکیت حال حاضر این دو خودروساز تغییر کند. البته این واگذاری می‌تواند برای رفع مشکل نقدینگی، یا به منظور دستیابی این دو شرکت به افزایش کیفیت باشد یا حتی شاید دولت بخواهد، واگذاری سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) را به‌صورت رد دیون انجام دهد، تا این دو مجموعه را زیر چتر نهاد یا سازمان دیگری ببرد تا خصولتی‌تر شود. البته در بازاری که ما واردات داریم، می‌تواند بدون خصوصی شدن کامل هم این تغییر را ایجاد کند.
به عبارت دیگر از این جهت که قرار است در بورس عرضه شوند، نشان می‌دهد تصمیماتی که در این زمینه گرفته می‌شود، یک‌جانبه نیست. سهام‌دار عمده این دو خودروساز هرکسی باشد، باید به شرایط بازار توجه کند. به‌نظر من البته هرکسی توان خرید سهمی را که مربوط به دولت است، ندارد. هدف خصوصی‌سازی این است که به رشد تولید خودرو و صادرات کمک کند. در حال حاضر نمی‌توان گفت چقدر موثر خواهد بود. خصوصی‌سازی در مجموع شرایطی را فراهم می‌آورد تا عملکرد بنگاه خصوصی ارتقا پیدا کند.
 در صورت خصوصی‌سازی کامل این دو خودروساز، شاهد بهبود عملکرد آن‌ها خواهیم بود یا عملا تغییری ایجاد نمی‌شود؟
خیر. در حال حاضر هم چندان سایه دولتی بالای سر این دو خودروساز نیست. اما با تغییر ساختار مالکیتی ممکن است چند گروه ایجاد شود که هرکدام ادعای هدایت مسیر خودروسازی را به دست گیرند که این موضوع نمی‌تواند مطلوب باشد. 
اگر قرار است خصوصی‌سازی صورت گیرد و شرکت‌ها واگذار شوند، باید به یک خودروساز خارجی مطرح واگذار شوند تا مدیریت را به‌دست گیرد یا مدیریت بعد از واگذاری باید طوری باشد که اعتقاد به داشتن یک شریک خارجی در بحث مدیریت داشته باشد
اگر خصوصی‌سازی هم انجام نگیرد، چه راهکاری برای کم کردن دخالت دولتی‌ها می‌توان 
در نظر گرفت؟ 
اینکه در وضعیت حاضر، چگونه این دو خودروساز تحت‌تاثیر سهامدار عمده‌ای که دولت است، قرار می‌گیرند دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد؛ اینکه حضور دولتی‌ها باعث افزایش زمان تصمیم‌گیری در مسائل مختلف است و دولتی‌ها سهم بالایی از آورده‌‌شان برمی‌دارند یا مانع‌تراشی می‌کنند، ممکن است دولت بخواهد منابع خود را آزاد و پروژه نیمه‌تمامی را آغاز کند یا وجوهی را در اختیار بانک‌ها قرار دهد. بنابراین ممکن است بخشی از مالکیت خود را بفروشد اما بخش مدیریتی را حفظ کند. اینکه آیا مدیریت دولتی است که مانع موفقیت است یا خیر، باید ببینیم کجای این قضیه تاثیر خودش را می‌گذارد.
 علاوه‌بر سایپا و ایران‌خودرو، بیش از 30 شرکت خودروسازی در کشور ما وجود دارند، اما برخی کارشناسان معتقد هستند که صنعت خودروی ایران فاقد مزیت رقابتی است. به نظرشما دلیل غیر‌رقابتی بودن بازار چیست؟
این موضوع را می‌شود به بحث گذاشت. به‌عنوان عضو هيات تجديدنظر شوراي رقابت معتقدم این تعداد از شرکت‌های خودرویی، لزوما نمی‌تواند بازار را رقابتی کند چون بیش از 80 درصد تولید را دو خودروساز سایپا و ایران‌خودرو انجام می‌دهند و درجه تولید در دست این دو است. باقی شرکت‌ها را نمی‌توان خودروساز به‌معنای واقعی نام گذاشت. آن‌ها اصولا به مونتاژ با تیراژ پایین می‌پردازند یا واردکننده خودرو هستند و تنها گوشه‌ای از بازار خودروسازی کشور را تغذیه می‌کنند. این موضوع نشان می‌دهد بازار خودرو در کشور  انحصاری است. به دلیل این انحصار خودروسازی مشمول فرمول قیمت‌گذاری شورای رقابت قرار می‌گرفت. البته شورای رقابت هم دیگر وارد این قیمت‌گذاری نمی‌کند و خودش را کنار کشید.
 دولت چه حمایتی می‌تواند از این شرکت‌های کوچک انجام دهد تا بتواند شرایط رقابت را ایجاد کند؟
شرایط رقابت این است که مثلا آیا دولت مانع ورود خودروسازان خارجی شود، مانع تشکیل کنسرسیومی از خودروسازان خارجی یا مانع ورود شریک خارجی که هم تکنولوژی دارد و هم سرمایه مادی دارد، می‌شود یا خیر. اگر مانع باشد، می‌توان رقابت ایجاد کرد. اما در ظاهر مانعی، در این خصوص وجود ندارد و به‌نظر می‌رسد فقط آن حمایت دولتی که از طریق وزارت صنعت برای خودروسازی و قطعه‌سازی کشور وجود دارد تاحدودی تاثیرگذار باشد.
 این حمایت‌ها شامل چه چیزهایی است؟
تعرفه خودروسازی و واردات خودرو بالا نگه داشته می‌شود مثلا در روزهای گذشته شاهد بالا رفتن قیمت خودرو بودیم. البته اجازه بالا بردن قیمت خودرو در شرایطی داده می‌شود که نه اتفاق و تغییری درکیفیت خودرو شاهد هستیم و نه قیمت ارز بالا رفته است. به‌نظر می‌رسد کسانی که منافع خودشان در خودروسازی است، این حمایت‌ها را انجام می‌دهند و حتی قوه مقننه هم حریف کسانی که منافعشان در خودروسازی است، نمی‌شود.
 پس می‌توان گفت حتی اگر خصوصی‌سازی به‌طور کامل انجام گیرد و مدیریت خودروسازان هم دست غیردولتی‌ها باشد، بازهم در کیفیت و قیمت خودروها تاثیری نخواهد داشت؟ 
باید دید چه شرح وضعیتی پیش خواهد آمد. اینکه اگر دولت  بخواهد سهم خودش را بفروشد، من بعید می‌دانم کسی پیدا شود که قدرت خرید این سهم را داشته باشد. مگر اینکه سهمش را به‌جای دیون به تشکیلات دیگری واگذار کند که خصوصی شود که البته اینگونه شرایط بدتر خواهد شد. به نظر من اگر قرار است خصوصی‌سازی صورت گیرد و شرکت‌ها واگذار شوند، باید به یک خودروساز خارجی مطرح واگذار شوند تا مدیریت را به‌دست گیرد یا مدیریت بعد از واگذاری باید طوری باشد که اعتقاد به داشتن یک شریک خارجی در بحث مدیریت داشته باشد. با این کار هم تنوع ایجاد کند و هم بازار بیرون از کشور را در اختیار کشورمان قرار دهد. مثلا پژو یا فیات خودروی مشترکی را تولید کنند که هم بازار داخلی و هم بازار خارج را در اختیار بگیرند و تغذیه کنند. 
 ادغام شرکت‌های کوچک خودرویی چه تاثیری بر بازار خواهد گذاشت؟
در این شرایط، ادغام در صورتی می‌تواند مفید باشد که منجر به ایجاد قطب سومی برای انحصار نشود. هرچند صرفه اقتصادی، در تولید با تیراژ بالاست اما شرکت‌های کوچک‌تر در کشور ما، فقط واردات انجام می‌دهند. بنابراین برای این شرکت‌ها صرف نمی‌کند پشتیبان فروش محصولاتشان را در کل کشور گسترش بدهند. این شرکت‌ها معمولا به‌صورت منطقه‌ای عمل می‌کنند.
 البته ادغام خوب است اما دولت نمی‌تواند تعیین تکلیف کند که ادغام انجام شود. باید این شرکت‌ها به این نتیجه برسند که ادغام شوند. 
 دولت چه مشوق‌هایی می‌تواند برای خودروسازان ارائه دهد؟
در این خصوص معمولا مشوق‌هایی که کشورهای موفق در خودروسازی داشته‌اند به این صورت بوده است که از طریق رایزنی‌های سیاسی، راه را برای حضور و ورود محصولات به خارج هموار کند و بخشی از ناوگان حمل‌‌نقل را در اختیار بگیرد. دولت می‌تواند با تربیت نیروهای متخصص هم به حمایت از تولیدکنندگان داخلی بپردازد. ضمن اینکه باید در بحث قرارداد با خودروسازان خارجی بهتر عمل کنیم تا شرایطی که در زمان تحریم‌ها شاهد بودیم دیگر پیش نیاید. اینکه فرانسوی‌ها در زمان تحریم جا خالی می‌کنند، یعنی قراردادها به‌درستی امضا نشده است.

برجسب ها : خودرو

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید واگذاری مدیریت خودروسازی به شرکت‌های خارجی
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو
ایران خودرو دیزل

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو