در گفتگوی روزنامه «دنیای خودرو» با استاد دانشگاه علم و صنعت مطرح شد

بدترین و بهترین شرکای خارجی برای خودروسازان ایران

در دوران پساتحریم به سر می‌بریم. خبر می‌رسد کشورهای خارجی در راه سرمایه‌گذاری در ایران هستند. به تازگی قطعه‌سازان فرانسوی به ایران آمده‌اند و کشورهای دیگر نیز برای سرمایه‌گذاری در خودروسازی اعلام آمادگی کرده‌اند. اما کارشناسان حوزه خودرو معتقدند فقط سرمایه‌گذاری در ایران کافی نیست و باید انتقال تکنولوژی صورت بگیرد. باید ایرانی‌ها تکنولوژی‌های جدید را فرا بگیرند و در صنعت خودروسازی به کار ببندند و کیفیت ارتقا پیدا کند. در همین زمینه با امیرحسن کاکایی، استاد دانشکده مهندسی خودروی دانشگاه علم و صنعت گفت‌وگو کرده‌ایم تا روش‌های انتقال تکنولوژی را توضیح دهد. 

کد : 413
تاریخ انتشار : چهارشنبه 15 مهر 1394
print
نظرات : 0
بدترین و بهترین شرکای خارجی برای خودروسازان ایران

سارا غضنفری - در دوران پساتحریم به سر می‌بریم. خبر می‌رسد کشورهای خارجی در راه سرمایه‌گذاری در ایران هستند. به تازگی قطعه‌سازان فرانسوی به ایران آمده‌اند و کشورهای دیگر نیز برای سرمایه‌گذاری در خودروسازی اعلام آمادگی کرده‌اند. اما کارشناسان حوزه خودرو معتقدند فقط سرمایه‌گذاری در ایران کافی نیست و باید انتقال تکنولوژی صورت بگیرد. باید ایرانی‌ها تکنولوژی‌های جدید را فرا بگیرند و در صنعت خودروسازی به کار ببندند و کیفیت ارتقا پیدا کند. در همین زمینه با امیرحسن کاکایی، استاد دانشکده مهندسی خودروی دانشگاه علم و صنعت گفت‌وگو کرده‌ایم تا روش‌های انتقال تکنولوژی را توضیح دهد. 

 در دوران پسا تحریم کدام کشور به ایران برای سرمایه‌گذاری در زمینه خودرو بیاید بهتر است؟ یا کدام کشور باعث پیشرفت ایران در زمینه خودرو می‌شود؟
هر کشوری که شرایط ما را بپذیرد از نظر من بهتر است. هیچ فرقی نمی‌کند کدام‌یک از کشورهای پیشرفته باشد. چون هر فردی در دنیای کسب‌و‌کار به‌دنبال منافع خودش است. موضوع این است که این منافع چگونه به هر دو طرف سود برساند. به عنوان مثال اکنون فرانسوی‌ها که شاید کمی دید منفی به ایشان وجود دارد مشکلی ندارند و جزو شرکت‌های موفق دنیا هستند. اما یک شرکت آمد و فقط واردات کردیم. مانند پژو. بدون این که دلاری خرج کند فقط برد و تکنولوژی نسل قبلی خودشان را به ایران فروخت و جایی مثل شرکت رنو که سرمایه‌گذاری کرد، سودش را هم بردیم. هنوز هم سود می‌بریم. بعضی‌ها تصور می‌کنند هرکس می‌آید همه‌چیز با خودش می‌آورد. مردم معمولی فرض‌شان بر این است که وقتی کشور آلمان به ایران می‌آید یعنی بنز آلمان را با خودش می‌آورد. در صورتی که این موضوع مهم نیست. مهم این است که چه تکنولوژی را به ایرانی‌ها منتقل می‌کنند، نه این که چه محصولی را وارد ایران می‌کنند. در حال حاضر نیاز نیست با کشوری ارتباط خاصی  داشته باشیم. زیرا می‌توانیم بنز و پروشه وارد کنیم. موضوع واردات محصول نیست بلکه انتقال تکنولوژی مهم است. متاسفانه اذهان مردم در این زمینه مغشوش است. در حال حاضر هیچ کدام شرکت‌های بزرگ دنیا حاضر نیستند به‌راحتی تکنولوژی خود را به کشور بیاورند.
 
در انتقال تکنولوژی کدام کشور از وضعیت بهتری تا به حال برخوردار بوده است؟
در انتقال تکنولوژی بین کشورهایی که سوابق خوبی دارند بهترین‌ها آمریکایی‌ها هستند. آنها به‌لحاظ دادن نقشه‌ها در انتقال تکنولوژی موفق بوده‌اند. مانند صنعت انرژی و برق وقتی با آنها قراداد داشتیم، معمولا اطلاعات خوب جا‌به‌جا شده است. بعد از آنها آلمانی‌ها و فرانسوی‌ها هستند. از همه بدتر کره‌ای‌ها و ژاپنی‌ها هستند که تحت هیچ شرایطی اطلاعات نمی‌دهند و انتقال تکنولوژی ندارند. ما هر کشوری که به ایران آمد خوشامد می‌گوییم، ولی باید زرنگ باشیم. این موضوعی نیست که بگوییم کدام کشور بهتر است، مهم این است که طرف ایرانی قوی باشد. در قراداد ال90، قرارداد به نسبت خوب و در آن موضوع صادرات و توسعه‌های بعدی هم دیده شده بود. پس ظاهرا قرارداد خوبی بود ولی به محض این که قرارداد رسمی شد، موجی منفی در جامعه علیه این قرارداد به راه افتاد. این موج‌ها معنی دارد. اولین معنی‌اش تاخیر در اقدام بود. این تاخیر در اقدام یعنی اگر قرار باشد خودرویی دو سال بعد به بازار بیاید، 5 سال بعد به بازار می‌آید. این تاخیر یعنی اگر خودرو قرار است به طور مثال 8 میلیون تومان باشد، بعد از چند سال تاخیر با 15 میلیون تومان به بازار می‌آید. از دیگر سو، وقتی می‌گوییم قرارداد، فقط خودروساز طرف نیست، معمولا شبکه تامین هم در کنارش قرار دارد. وقتی شبکه تامین آن طور که باید هم‌زمانی نداشته باشد، بهترین محصول هم آماده باشد اما سپرش آماده نباشد، نمی‌تواند وارد بازار شود. در نتیجه ال‌90 که قرار بود یک خودروی ارزان باشد، وقتی وارد بازار شد گران تمام شد و در ضمن با تاخیر وارد بازار شد و آن مسیری که باید طی می‌کرد تا به یک تولید منطقی برسد و آماده صادرات بشود، با 5 سال تاخیر اتفاق افتاد، در نتیجه تکنولوژی کهنه شد. یعنی حتی در قرارداد ال90 که جزئیاتش در روزنامه‌ها اعلام شد، اشتباه از بخش ایرانی هم بوده است، قرارداد خوبی بسته شد ولی از ظرفیت‌های لازم سودی برده نشد. 


بخش عمده جامعه ‌خواهان چه خودرویی هستند؟
بخش دیگر جامعه هستند که از خودرو استفاده کاری می‌کنند و هزینه‌های کاربری بیشتر از زیبایی برایشان مهم است. وانت زامیاد آبی،مردم دوست دارند. اثباتش این است که چندسال پیش همین خودرو را با رنگ سفید تولید کرد و مردم نخریدند. چون کسی که زامیاد را می‌خرد خصوصیت‌هایی در ذهنش است و همین برایش معیار محسوب می‌شود. وقتی خودرویی تولید انبوه می‌شود و سالیان طولانی در بازار می‌ماند، هزینه نگهداری و تعمیرش بسیار پایین می‌آید. به همین دلیل پیکان همچنان در یک بخشی از جامعه طرفدار دارد چون به‌راحتی قابل تعمیر است. در نتیجه تولید انبوه و مصرف انبوه یک سری خصوصیات‌ها دارد که بعضی آن را فراموش کرده‌اند. به همین دلیل همچنان بازار کشش دارد. در نتیجه تولیدکنندگان که در وضعیت انحصاری هستند، تمایل به ادامه همان خط تولید را دارند. واقعیت این است که تنوع باعث می‌شود کمی کیفیت‌ها پایین بیاید. این موضوع را در خودروهای جدید به‌ویژه خودروهای چینی شاهد هستیم. به‌طور مثال پراید وقتی وارد ایران شد خودرویی بود که برای سه سال طراحی شده بود. صفحه کلاچ و سایر لوازم پراید به گونه‌ای طراحی شده بود که بعد از سه سال از بین می‌رفت. در نتیجه مجبور شدند داخل پراید را تا حدودی ریدیزاین کنند. حتی وقتی خودروهای جدید آمدند که سپرهای پلاستیکی داشتند، مردم ایران بدشان آمد، در حالی که کانسپت طراحی کرد. چون قرار بود پراید بعد از سه سال دیگر استفاده نشود. پس یکسری موارد لازم نیست با کیفیت بالا ساخته شود.در این سوئیچ کردن‌ها مشکل خواهیم داشت. مردم به دلایل مختلف اقتصادی و فرهنگی دوست ندارند خودرویشان را عوض کنند. همچنین چون ایران منطقه خشک است خودرو دیر فرسوده می‌شود و می‌توانیم زمان بیشتری خودرو را حفظ کنیم. در نتیجه تصمیم گرفته شد روی ظاهر خودرو کار شود. در حال حاضر افرادی روی تنوع می‌روند که عده خاصی هستند. ولی بدنه اصلی جامعه که می‌خواهد خرید کند باید هزینه‌های تعمیر و نگهداری و هزینه‌های تعویض را پرداخت کند. مشکلی که در ایران وجود دارد در بحث کیفیت و تولید خودرو است. خودروسازی ایران تنوع در کیفیت دارد. کیفیت در بعضی موارد به صفر رسیده است.

آیا شرایط ایران فراهم است که انتقال تکنولوژی را دریافت کند؟
شرایط ایران در بحث سرمایه‌گذاری است. دیگری ضمانت در انتقال تکنولوژی است. مقصر کسی است که انتقال تکنولوژی می‌داده یا می‌گرفته است؟ قرار بر این بوده است که انتقال تکنولوژی کامل صورت بگیرد. باید جزئیات انتقال تکنولوژی کامل دیده شود. فروشنده همیشه دوست دارد بیشترین قیمت را بدهد و کمترین محصول و خدمات را ارائه کند. خود مونتاژ هم تکنولوژی دارد و کشورهای خارجی تکنولوژی را ندادند یا ناقص ارائه دادند. کلکی که فرانسوی‌ها در قضیه پژو زدند از این دست بود. یعنی با فرانسوی‌ها به‌خصوص در ابتدای کار قرارداد بسیار بدی بسته شد و تا جایی که توانستند اطلاعات ندادند. مورد به مورد که جلو رفتیم ایرانی‌ها توانشان افزایش یافت و تقاضای تکنولوژی داشتند. این موضوع به این دلیل است که ایرانی‌ها به‌دلیل عدم اطلاعات کافی نمی‌دانستند چه میزان از تکنولوژی را دریافت کرده‌‌اند.

حالا به مرحله‌ای رسیده‌ایم که متوجه شویم در کدام بخش انتقال تکنولوژی ناقص صورت می‌گیرد؟
براساس تجارب 20 سال گذشته توان بالایی داریم و دست‌اندرکاران دانش را یافته‌اند. اما انتقال تکنولوژی، دریافت آن و مدیریتش خودش یک تکنولوژی است. وقتی محصول جدیدی وارد می‌شود یعنی یک سطوح جدید تکنولوژیک وارد می‌شود. یعنی داخل ایران از مشاورهای ممکن استفاده کنیم تا فقط کپی کار تکنولوژی نباشیم، بلکه آن را یاد بگیرند و آموزش بدهند. اما در بخش قراردادها بیشتر در زمینه خودرو مخفیانه است. در نتیجه بسیار بسته عمل می‌کنند. در سطوح مختلف نیاز است قراردادها مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرد تا قضیه پژو پیش نیاید. ما به عنوان دانشگاهی و کارشناس بعد از به وقوع پیوستن قرارداد خبردار می‌شویم. در سطوح مختلف باید قراردادها بررسی شود. خودرو یک سیستم و زیر سیستم‌هایی دارد. اگر کارشناسان زودتر از نحوه قراردادها مطلع شوند بهتر است.

در نهایت آیا می‌توانیم طبق گفته وزیر صنعت صادرات داشته باشیم؟ 
حرف‌های کلان در جامعه راحت زده می‌شود. ولی به نظر من حتی اگر یک مونتاژ کار خوب باشیم این امتیاز است. شرکت سونی هیچ قطعه‌ای نمی‌سازد حتی مونتاژ هم نمی‌کند اما موفق است. آیا خودروساز هستیم یا خیر؟ بله. چون تا به حال در این صنعت فعالیت داشته‌ایم ولی اگر بگوییم آیا کیفیت‌مان به صادرات می‌رسد، به نظرم هنوز زمان زیادی باقی‌است.

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید بدترین و بهترین شرکای خارجی برای خودروسازان ایران
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو
ایران خودرو دیزل

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو