یک استاد دانشگاه در گفت‌وگو با «دنیای خودور» مطرح کرد

فطعه ساز موفق باشیم بهتر است تا اینکه خودروساز ناموفق

براساس گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت تولید انواع خودرو در کشور در شهریور ماه امسال با افت 47.6 درصدی از 115 هزار و 462 دستگاه در شهریور 1393 به 60 هزار و 533 دستگاه کاهش یافت. این موضوع در حالی است که قرار بر تولید یک میلیون و 700هزار دستگاه خودرو در سال 94 بود. در همین زمینه روزنامه «دنیای خودرو» با امرالله امینی، تحلیلگر اقتصادی، کارشناس خودرو و عضو هیات علمی دانشگاه علامه به گفت‌وگو نشسته است. او معتقد است: 

کد : 420
تاریخ انتشار : شنبه 18 مهر 1394
print
نظرات : 0
فطعه ساز موفق باشیم بهتر است تا اینکه خودروساز ناموفق

الهام دانیالی-براساس گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت تولید انواع خودرو در کشور در شهریور ماه امسال با افت 47.6 درصدی از 115 هزار و 462 دستگاه در شهریور 1393 به 60 هزار و 533 دستگاه کاهش یافت. این موضوع در حالی است که قرار بر تولید یک میلیون و 700هزار دستگاه خودرو در سال 94 بود. در همین زمینه روزنامه «دنیای خودرو» با امرالله امینی، تحلیلگر اقتصادی، کارشناس خودرو و عضو هیات علمی دانشگاه علامه به گفت‌وگو نشسته است. او معتقد است: «درون شرکت‌های خودروسازی هم مشکلاتی وجود دارد. مانند اینکه ساختار هزینه‌های خودروسازان ما واضح و مشخص نیست. در واقع هزینه‌های غیرمتعارف در این صنعت زیاد وجود دارد که باشد شفاف شود و به نحوی کم شود. خیلی از هزینه‌های مربوط به نیروی انسانی و مدیریت باید به شکلی تعدیل شود.»

 آمار اخیر وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد در شهریور ماه آمار تولید خودرو نصف شده است. این در حالی است که سال گذشته تولید یک میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو در سال 94 پیش‌بینی شده بود. مهم‌ترین عوامل موثر در این کاهش تولید را چه می‌دانید؟
دو عامل اصلی درون بنگاهی و بیرون بنگاهی در این زمینه موثر هستند. مهم‌ترین عامل بیرون بنگاهی رکود اقتصادی است که باعث کاهش تولید و کمبود نقدینگی و درآمد مردم می‌شود. به عبارت دیگر به دلیل راکد بودن اوضاع، برای خریدار امکان ندارد تقاضای موثر داشته باشد. بنابراین تا طرف تقاضا به وسیله افزایش قدرت خرید یا بالا رفتن درآمد تحریک نشود، وضعیت اصلاح نخواهد شد. برای تحریک تقاضا روش‌های مختلفی وجود دارد که همان عوامل بیرونی است.
به جز رکود که خود را در تقاضا نشان می‌دهد، عوامل دیگری هم مثل سیاست‌های دولت که ممکن است پایدار نباشد و نوسانات نرخ ارز در این زمینه موثر است که صنعت خودرو را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
درون شرکت‌های خودروسازی هم مشکلاتی وجود دارد. مانند اینکه ساختار هزینه‌های خودروسازان ما واضح و مشخص نیست. در واقع هزینه‌های غیرمتعارف در این صنعت زیاد وجود دارد که باید شفاف و به نحوی کم شود. خیلی از هزینه‌های مربوط به نیروی انسانی و مدیریت باید به شکلی تعدیل شود.
نکته دیگر مربوط به بهره‌وری عوامل تولید است که در این صنعت کم است. چون تولید کم است و هرچه تولید کم باشد، قیمت تمام شده آن افزایش می‌یابد. وقتی تولید افزایش پیدا کند، یک‌سری هزینه‌ها سرشکن می‌شود که در شرایط غیر از این، هزینه‌ها بالا می‌رود.

 افزایش هزینه‌های سربار بر این افزایش قیمت تمام شده تولید موثر هستند؟
باید توجه داشت دو نوع هزینه داریم. هزینه‌های ثابت و هزینه‌های متغیر. هر تولید یک مقیاس یا به Scale دارد که مشخص می‌کند هزینه‌های تولید کجا در حداقل قرار می‌گیرد. اصطلاحا گفته می‌شود تولید باید در مقیاس انجام شود که این اتفاق زمانی می‌افتد که تولید زیاد باشد در این صورت هزینه‌های متوسط تولید کم می‌شود تا به نقطه‌ای می‌رسد که گفته می‌شود در آن نقطه تولید صرفه اقتصادی خواهد داشت. اما متاسفانه صنعت خودروی ما هیچ وقت به این نقطه نخواهد رسید. به همین دلیل همیشه هزینه‌های تمام شده در صنعت ما همیشه بالا است. این نکته بسیار مهمی است که مد نظر قرار داده نمی‌شود.
ضمن اینکه مدیران صنعت خودرو در کشور ما معمولا واجد تخصص‌های لازم در این زمینه نیستند.

 به تعدیل نیروی انسانی برای کاهش هزینه‌ها در این صنعت اشاره کردید، در حالی که برخلاف کشورهای دیگر، یکی از رسالت‌های مهم صنعت خودروسازی در کشور ما، ایجاد اشتغال است. آیا این تعدیل نیرو باعث آسیب دیدن اقتصاد کشور از نقطه دیگر نخواهد شد؟
صنعت خودروی ما سر یک دوراهی قرار دارد. از طرفی دولت از این صنعت حمایت می‌کند و در پاسخ به این سوال که دلیل این حمایت در حالی که کیفیت تولید پایین است و قیمت آن بالا، چیست، می‌گوید این حمایت به دلیل حفظ اشتغال است. از طرف دیگر صنعت خودرو به تکنولوژی و سرمایه‌ نیاز دارد که هزینه تولید کاهش پیدا کند. در واقع ضرورتی که الان حس می‌شود این است که نیروی انسانی تعدیل شود و جای خود را به سرمایه تکنولوژی بدهد. اما متاسفانه به نظر می‌رسد صنعت خودروی ما تمایل دارد فعالیت خود را در همین ساختار ادامه دهد و ترجیح می‌دهد به جای تکنولوژی، از نیروی انسانی استفاده کند که هزینه بالایی دارد. در واقع این صنعت در یک پارادوکس و تناقض قرار دارد.

 الان خودروسازی کشور بیشتر از قطعات ساخت داخل استفاده می‌کند یا قطعات وارداتی؟
الان بیشتر از قطعات چینی استفاده می‌شود، چون قیمت آنها یک سوم قطعات تولید داخل است.

با توجه به این موضوع به نظر می‌رسد یکی از دلایل کاهش تولید خودرو در کشور، بحران مالی و بدهی‌هایی باشد که قطعه‌سازان با آن مواجه هستند که گفته می‌شود یکی از اصلی‌ترین دلایل این بحران، طلب‌هایی است که خودروسازان به قطعه‌سازان دارند.
بله. البته اینکه قطعه‌سازان چقدر از خودروسازان طلبکارند، موضوعی است که به نظر من باید شفاف‌سازی شود. چون همین حرفی را که قطعه‌سازان می‌زنند به نحوی دیگر، خودروسازان مطرح می‌کنند. نکته مهم این است که به‌هرحال در فضای نامناسب تولید قطعه‌سازان هم مشکل خواهند داشت چون هزینه‌های تولید آنها هم بالاست. الان حتی قطعه‌سازان هم ترجیح می‌دهند قطعه چینی وارد و با برند خود به بازار عرضه کنند.

 در حالی که الان قطعه‌سازان در اکثر کشورها مجموعه‌سازی می‌کنند و گفته می‌شود مجموعه‌سازی به صرفه‌تر است، به نظر شما اگر قطعه‌سازان ما هم به این سمت حرکت کنند، به سمت بهبود شرایط نخواهند رفت؟
در این زمینه دو نظر وجود دارد. قبلا نظر این بود که ایران هم مجموعه‌ساز باشد و هم خودروساز و من هم با این نظر موافق بودم. اما الان به این نظر می‌رسیم که خودروسازی مشکل است و می‌توانیم در قطعه‌سازی مزیت بیشتری داشته باشیم که در خودروسازی به‌دست آوردن آنها دشوار است. اگر قرار باشد یک خودرو در بازار بین‌المللی عرضه شود، باید دارای برند، تنوع و کیفیت بالا باشد. اگر اینها نباشد، خودروساز درجا می‌زند. البته اگر ما به شرکت‌های دیگر متصل شویم، شاید بتوانیم به این جایگاه برسیم.
الان این نظر مطرح است که اگر ما مجموعه‌ساز بودیم، شاید از آنچه امروز وجود دارد، موفق‌تر بودیم.
 به نظر شما وجود انحصار در خودروسازی کشور، به نفع این صنعت است یا خیر؟
الان همانطور که مشخص است، خودروسازی ما انحصاری است. توجه داشته باشید اگر این صنعت در کشور ما انحصاری نبود، قیمت‌ها از اینکه هست، پایین‌تر بود.

 نظراتی وجود دارد مبنی بر اینکه وجود انحصار و حمایت دولت از خودروسازی در کشور به دلایل مختلف ما الزامی است.
مساله ما این است که فضای مناسب برای تولید در بخش خصوصی وجود ندارد. در اقتصاد با دو ویژگی دولتی و نفتی بودن، فضای رانت‌خواری باز است. بودن این فضا به معنی کنار رفتن تولید است. وقتی اقتصاد دولتی و نفتی باشد، در وهله اول این موضوع باید حل شود. اگر قرار است فضای سالم برای تولید ایجاد شود، باید اقتصاد سالم باشد. خودروسازی از همان ابتدا که در کشور راه‌اندازی شد، حمایت می‌شود و تا به‌حال هیچ اتفاقی در آن نیفتاده است. در حالی که هیوندای در سال 1354 در جایگاهی پایین‌تر از ما قرار داشت، اما الان با آزادسازی و فعالیت بخش خصوصی به جایگاه فعلی خود در جهان رسیده است.

 برای بهبود اوضاع صنعت خودرو در کشور، به نظر شما بهتر است تسهیلات و منابع مالی بیشتر در اختیار بخش تقاضا قرار بگیرد یا تولید؟
به نظر من اعطای وام و تزریق بودجه و منابع مالی در شرایطی که ما داریم، فقط یک مسکن موقتی است و تاثیری در بهبود اوضاع نخواهد داشت. مشکل این است که برنامه مشخصی در این صنعت وجود ندارد. الان حتی اگر قرار باشد وامی داده شود، باید در ازای آن برنامه مشخص وجود داشته باشد و معلوم باشد پول کجا خرج می‌شود و تاثیر آن در تولید چیست. پول باید هدفمند، زمان‌دار و همراه با نظارت دقیق در اختیار تولیدکننده قرار بگیرد. در غیر این‌صورت انگار پول در چاه ویل ریخته می‌شود. فقط خرج می‌شود و حتی اوضاع را بدتر می‌کند.

 اگرچه این مساله تا حدی مشخص است، اما در یک پاسخ کلی، آیا خودروسازی ما واجد این شرایط است که بتواند در دنیا سرمایه‌گذاری کند یا خیر؟
خودروسازی ما اصلا نباید چنین کاری انجام دهد. اگرچه در گذشته چنین اقدامی شده است و خودروسازان ما در ونزوئلا، عراق و سوریه سرمایه‌گذاری سنگینی انجام دادند، اما الان نمی‌توانند این سرمایه را به کشور برگردانند.

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید فطعه ساز موفق باشیم بهتر است تا اینکه خودروساز ناموفق
ایران خودرو دیزل
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو