گزارش مقایسه‌ای «دنیای خودرو» از فرودگاه‌های ایران و کشورهای اطراف

دراز است ره مقصد و ما نوسفریم

به آنجا می‌روید تا پرواز کنید اما آنجا، یک مکان معنوی نیست؛ فرودگاه است. فرودگاه‌ها، ستون فقرات نظام حمل و نقل هر کشوری محسوب می‌شوند و نقش مهمی در توسعه فرهنگی و اقتصادی ایفا می‌کنند. به عنوان مثال، فرودگاه دوبی 28 درصد تولید ناخالص این امارت را به ارزش 22 میلیارد دلار تامین می‌کند. ایران، به عنوان کشوری در حال توسعه، تا چه حد توانسته است از فرودگاه‌های خود استفاده کند؟ روزنامه «دنیای خودرو» بررسی می‌کند.

کد : 445
تاریخ انتشار : يکشنبه 19 مهر 1394
print
نظرات : 0
دراز است ره مقصد و ما نوسفریم

علی اسدی خمامی - به آنجا می‌روید تا پرواز کنید اما آنجا، یک مکان معنوی نیست؛ فرودگاه است. فرودگاه‌ها، ستون فقرات نظام حمل و نقل هر کشوری محسوب می‌شوند و نقش مهمی در توسعه فرهنگی و اقتصادی ایفا می‌کنند. به عنوان مثال، فرودگاه دوبی 28 درصد تولید ناخالص این امارت را به ارزش 22 میلیارد دلار تامین می‌کند. ایران، به عنوان کشوری در حال توسعه، تا چه حد توانسته است از فرودگاه‌های خود استفاده کند؟ روزنامه «دنیای خودرو» بررسی می‌کند.
فرودگاه‌ها دروازه ورودی کشورها هستند. چراکه هواپیماها، جای قطارها و کشتی‌ها را در سفرهای بین‌المللی گرفته‌اند. اولین برخورد یک مسافر با فرهنگ و تمدن کشوری که به آن وارد می‌شود، در فرودگاه اتفاق می‌افتد. اولین نشانه‌ها از توانایی آن ملت، معماری و تجهیزات فرودگاه است و اولین آشنایی با افراد بومی، دیدار با مسئولان فرودگاهی.
این یعنی فرودگاه‌ها، نقش بسیار مهمی در روابط بین‌المللی بازی می‌کنند. ایران، کشوری است که قصد دارد روابط خود را با سایر کشورها بهبود بخشد. در این مسیر، تا چه اندازه می‌توان به ظرفیت‌های فرودگاهی کشور تکیه کرد؟

ظرفیت کم و امکانات کمتر
وارد فرودگاه بین‌المللی امام خمینی شدم، تا راهی استانبول شوم. ساعت 2 بامداد بود و ذهنیت من از 2 بامداد، خلوتی و سکوت است اما به محض ورود به فرودگاه، ذهنیتم تغییر کرد. صف‌های طولانی در محوطه‌ای کوچک، برای بازرسی بدنی و کنترل بار. کمبود فضا و وجود تنها دو گیت بازرسی باعث ایجاد این صف‌ها شده بود. نکته قابل توجه این بود که به غیر از آن صف‌های طولانی، هیچ نشانه یا راهنمایی برای کمک به مسافرین و نشان‌دادن مسیر وجود نداشت. بعد از عبور از مراحل بازرسی، وارد محوطه‌ای شدم که کانترهای چک-این (check-in)در آن قرار گرفته‌اند. بارزترین ویژگی این بخش، سردرگمی بود، و کمبود صندلی برای نشستن اما جالب‌ترین نکته این‌‌که غرفه اطلاعات پرواز در این محوطه وجود نداشت. این یعنی اگر کسی سوالی درباره چک-این داشته باشد، باید به محوطه اولیه بازگردد و بعد از یافتن پاسخ، بار دیگر در صف‌های طولانی کنترل بدنی بایستد.
کمبود گیت‌های کنترل پاسپورت، از دیگر نکاتی بود که به چشم می‌آمد. کمبودی که باز هم به صف‌هایی طولانی منجر می‌شد. صف‌های طولانی فرودگاه، یک نتیجه دلخراش داشتند؛ مسافرینی که بعد از چک-این و کنترل پاسپورت، از پشت شیشه‌های فرودگاه شاهد پرواز هواپیمای خود بودند. پروازی که برای‌ آن‌ها چند میلیون تومان آب خورده بود.
در فرودگاه، به غیر از بانک، تعدادی صندلی‌ که کمتر از تعداد مسافران بودند، یک غرفه فروش کیک و چای، یک فروشگاه کوچک، چند دستشویی و ماموران پلیسی که مانع از عکاسی می‌شدند، هیچ امکانات دیگری وجود نداشت.  به هر حال ویژگی بارز فرودگاه، کمبود امکانات موجود نسبت به تعداد مسافرین به نظر می‌آید. تجربه من از خدمات فرودگاهی، در فرودگاه بین‌المللی تهران چندان مطلوب نبود.
هنگامی که از استانبول به تهران بازمی‌گشتم، این تجربه بسیار بهتر بود. فضای بسیار بزرگ‌تر، صف‌های کوتاه‌تر،  و خدمات بیشتر. اما شاید مهم‌ترین ویژگی فرودگاه استانبول، این بود که با وجود وسعت زیاد، پیدا کردن راه و طی مراحل سوار شدن به هواپیما، بسیار راحت بود. 
این تجربه، هنگامی که از دوبی به تهران بازمی‌گشتم نیز تکرار شد. فرودگاه دوبی، فرودگاهی‌است که به‌رغم بزرگی و شلوغی، مسافران را راضی نگاه می‌دارد.

یک ورود ناخوشایند
پیاده شدن از هواپیما و ورود به خاک کشوری دیگر، تجربه‌ای هیجان‌انگیز است. بخش ورودی هر فرودگاه، به نوعی طراحی شده است که این تجربه را هیجان‌انگیز‌تر کند. معماری زیبا، نمادهایی از فرهنگ و تمدن آن ملت، خدماتی که میهمان‌دوستی آن‌ها را نشان می‌دهد و مثال‌هایی از این دست، ویژگی‌های بخش‌های ورودی فرودگاه‌ها هستند. 
هرچند برخورد ماموران فرودگاهی، در فرودگاه‌های دوبی و استانبول چندان مطلوب نبود و این مساله، میهمان‌نوازی دولت‌های این دو کشور را زیر سوال می‌برد، اما باقی نشانه‌ها به خوبی در طراحی فرودگاهی این دو فرودگاه به خوبی رعایت شده بود. 
اولین برخورد یک شهروند ایرانی با بخش ورودی بین‌المللی کشور خود، وقتی است که بعد از اولین سفر خارجی، به کشور خود بازمی‌گردد. کسی که بخش‌های ورودی فرودگاه‌های دیگر را دیده‌ است، قبل از فرود هواپیما مدام از خود می‌پرسد که بخش ورودی فرودگاه کشور من چگونه است؟
هنگامی که به ایران بازگشتم، شوکه شدم! راهرویی تنگ، سقف‌های کوتاه، معماری معمولی و همان کمبود امکاناتی که هنگام خروج تجربه کرده بودم. وقتی تجربه ورود به فرودگاه بین‌المللی ایران برای یک ایرانی ناخوشایند است، بر شهروند یک کشور دیگر چه تاثیری خواهد گذاشت؟

تا ما برسیم، آن‌ها رفته‌اند
هرچند جنبه فرهنگی یک فرودگاه، بسیار مهم است اما مهم‌ترین جنبه آن محسوب نمی‌شود. بی‌شک اقتصاد، مهم‌ترین علت وجودی هر فرودگاهی است. ایران در نقطه استراتژیکی قرار گرفته است و مسیرهای هوایی که جنوب شرق آسیا را به اروپا متصل می‌کنند، از آسمان ایران می‌گذرند. این مساله باعث شده که ایکائو به ایران پیشنهاد دهد تا فرودگاهی با ظرفیت بالا برای تبدیل شدن به قطب ترابری منطقه، احداث کند. حاصل این پیشنهاد، فرودگاه بین‌المللی امام خمینی بود. فرودگاهی که قرار بود ظرفیت جابه‌جایی 90 میلیون مسافر در سال را داشته باشد و مسافرین آسیایی و اروپایی را از خدمات ترانزیت خود بهره‌مند کند. 
اما آنچه در حال حاضر وجود دارد، فرودگاهی کوچک و کم‌امکانات است که نهایتا ظرفیت جابه‌جایی 5.8 میلیون مسافر در سال را دارد. 
استانبول و دوبی، دو شهری هستند که رقبای تهران برای جذب پروازهای عبوری محسوب می‌شوند. فرودگاه دوبی در حال حاضر، در 2 هزار و 900 هکتار زمین احداث شده است و ظرفیت جابه‌جایی 75 میلیون مسافر در سال را دارد. استانبول نیز از دو فرودگاه بهره می‌برد؛ فرودگاه آتاتورک با ظرفیت 51 میلیون مسافر و فرودگاه صبیحه گکچن، با ظرفیت 25 میلیون مسافر در سال. این یعنی  بهره‌برداری و  توسعه فرودگاه بین‌المللی امام خمینی که ساخت آن در زمان دولت اصلاحات کلید خورده‌ بود، به دلایل جناحی و منفعت‌طلبی‌ها به تاخیر افتاد. در دولت‌های نهم و دهم نیز هیچ‌گونه اقدامی جهت رشد ظرفیت‌های این فرودگاه صورت نگرفت.
اکنون با روی کار آمدن دولت اعتدال، توسعه این فرودگاه از سر گرفته شده است. آنطور که عباس آخوندی، وزیر راه و شهر‌سازی در جلسه استیضاح خود در مجلس گفت، ساخت پایانه «سلام» با ظرفیت 5 میلیون مسافر تا 10 ماه دیگر به پایان می‌رسد و احداث پایانه «ایرانشهر» با ظرفیت 22.5 میلیون مسافر نیز به زودی کلید می‌خورد. 
هرچند این خبرها، به گوش صنعت حمل و نقل ایران خوش می‌آید، اما همچنان نمی‌توان با دل خوش، شاهد از میدان به‌ در کردن رقیبان بود. ترکیه مشغول ساخت فرودگاه جدیدی در استانبول است که ظرفیت جابه‌جایی 150 میلیون مسافر در سال را دارد و تا سال 2020 به بهره‌برداری می‌رسد. دوبی نیز فرودگاه آل مکتوم را در دست احداث دارد که در صورت تکمیل می‌تواند تا 260 میلیون مسافر را در سال رد و بدل کند. این یعنی ایران، حتی در صورت توسعه فرودگاه امام خمینی، همچنان از رقبا عقب خواهد بود.
وقتی برای اولین بار به فرودگاه امام خمینی وارد شدم، جدای از کوچکی و کمبود امکانات پایانه، مساله دیگری نیز توجه من را به خود جلب کرد؛ وسعت زمینی که فرودگاه در آن احداث شده است. بعدها فهمیدم که زمین فرودگاه 14 هزار هکتار 4 هزار هکتار آن به محوطه پروازی اختصاص داده شده است. این زمین، حتی از بزرگ‌ترین فرودگاه‌های رقیب ایران نیز بزرگ‌تر است. جدای از مزیتی که تهران از نظر وجود فضای وسیع دارد، موقعیت استراتژیک این شهر یک مزیت رقابتی محسوب می‌شود چراکه پروازهایی که از اروپا به آسیا می‌روند، در صورت عبور از آسمان ایران می‌توانند تا یک ساعت از میزان پرواز کم کنند که این مساله، صرفه‌جویی در مصرف سوخت را باعث می‌شود. این یعنی شرکت‌های هوایی بین‌المللی، تمایل دارند در آسمان ایران پرواز کنند. به‌طوری‌که سال گذشته تنها بعد از بهبودی جزئی در روابط خارجی، پروازهای عبوری از آسمان ایران شاهد رشدی 100 درصدی بود. باید دید که دولت، در شرایطی که قصد بهبود روابط با سایر کشورها و بازیابی جایگاه منطقه‌ای ایران را دارد، تا چه اندازه می‌تواند از این مزیت‌های رقابتی برای توسعه کشور استفاده کند.

فرودگاه آتاتورک ترکیه
فرودگاه آتاتورک ترکیه
فرودگاه دبی امارات متحده عربی
فرودگاه دبی امارات متحده عربی
فرودگاه امام خمینی تهران
فرودگاه امام خمینی تهران

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید دراز است ره مقصد و ما نوسفریم
ایران خودرو دیزل
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو