بررسی اقدام بانک مرکزی برای ارائه تسهیلات خرید خودرو

این وام تاثیر طولانی مدت نخواهد داشت

ثبت‌نام برای اعطای تسهیلات به بنگاه‌های تولیدی و خودرو‌سازان از طریق تسهیلات از هجدهم آبان آغاز و در ظاهر با استقبال قابل توجهی از طرف متقاضیان مواجه شد. این درحالی است که با توجه به اینکه هیچگاه تمام جزئیات این طرح مشخص نشد، همچنان ابهاماتی در مورد نحوه بازپرداخت، زمان، بانک‌های عامل آن و... وجود دارد. یک تحلیل‌گر اقتصادی و عضو هیات، علمی دانشگاه امام صادق(ع) در گفت‌وگو با روزنامه «دنیای خودرو» ضمن اینکه چنین روشی را برای ارائه تسهیلات از طرف بانک مرکزی نامتعارف دانست، بر این موضوع تاکید کرد که در شرایط بحران اقتصادی، امکان چنین تصمیم‌گیری‌هایی وجود دارد. کامران ندری ضمن اینکه مهم‌ترین دلیل استقبال مردم از این وام را ضعف قدرت خرید آنها دانست، این موضوع را نیز تایید کرد که تاثیر مثبت این وام در طولانی مدت دوام نخواهد داشت.

کد : 729
تاریخ انتشار : شنبه 23 آبان 1394
print
نظرات : 0
این وام تاثیر طولانی مدت نخواهد داشت

الهام دانیالی-ثبت‌نام برای اعطای تسهیلات به بنگاه‌های تولیدی و خودرو‌سازان از طریق تسهیلات از هجدهم آبان آغاز و در ظاهر با استقبال قابل توجهی از طرف متقاضیان مواجه شد. این درحالی است که با توجه به اینکه هیچگاه تمام جزئیات این طرح مشخص نشد، همچنان ابهاماتی در مورد نحوه بازپرداخت، زمان، بانک‌های عامل آن و... وجود دارد. یک تحلیل‌گر اقتصادی و عضو هیات، علمی دانشگاه امام صادق(ع) در گفت‌وگو با روزنامه «دنیای خودرو» ضمن اینکه چنین روشی را برای ارائه تسهیلات از طرف بانک مرکزی نامتعارف دانست، بر این موضوع تاکید کرد که در شرایط بحران اقتصادی، امکان چنین تصمیم‌گیری‌هایی وجود دارد. کامران ندری ضمن اینکه مهم‌ترین دلیل استقبال مردم از این وام را ضعف قدرت خرید آنها دانست، این موضوع را نیز تایید کرد که تاثیر مثبت این وام در طولانی مدت دوام نخواهد داشت.

با توجه به اینکه اجرای طرح افزایش تسهیلات خرید خودرو به 25 میلیون تومان توسط دولت و بانک مرکزی مطرح شده است، معاونپ پیشین سازمان گسترش و صنایع نوسازی ایران معتقد است اجرای این اقدام برای بانک مرکزی، به نوعی کسر شأن محسوب می‌شود. نظر شما در این رابطه چیست؟
اینکه بانک مرکزی مستقیما اقدام به اجرای طرح اعطای وام 25 میلیون تومانی خودرو کرده است، البته مساله عجیبی است. در عین حال اما استفاده از عبارت «کسر شأن» در مورد این اقدام توسط برخی منتقدان آن، به نظر مناسب نمی‌آید. اگرچه در دنیا بانک‌های مرکزی دست به چنین اقداماتی نمی‌زنند و معمولا تحت شرایط خاص و در سطوح کلان منابع را برای بانک‌ها یا موسسات مالی و اعتباری تامین می‌کنند و آنها هستند که به عنوان عامل اجرای چنین طرح‌هایی انتخاب می‌شوند. همچنین شرکت‌های لیزینگ هم با استفاده از منابع بانک‌ها می‌توانند تسهیلات مالی برای متقاضیان فراهم کنند. بنابراین تاکید می‌کنم اینکه خود بانک مرکزی تسهیلات خرد در اختیار متقاضیان قرار دهد، عملی نامتعارف است و حتی در کشور خود ما هم برای اولین بار است که طرح ارائه تسهیلات به این شکل به اجرا درآمده است.

نحوه بازپرداخت این وام را در حالی که خودروساز باید اسناد تجاری دریافتی از مشتریان را به بانک‌های عامل ارائه کند ،چگونه ارزیابی می‌کنید؟
مدلی که برای بازپرداخت وام تا به حال مشخص شده نیز مدل نامتعارفی است. فرض بر این است که خودروسازها در سطح کلان به منابع مالی نیاز دارند. چون معمولا رقم این نیاز کلان است، باید آن را از بانک مرکزی دریافت ن. در این زمینه اگر قرار باشد طبق قوانین بانکداری اسلامی رفتار شود، منابع باید در ازای فعالیت و دادوستد واقعی خودروسازان پرداخت شود. در اجرای این طرح هم در واقع خودروسازان تولیدات خود را به متقاضیان فروخته‌اند و به وکالت از حدود 40 هزار نفری که برای دریافت تسهیلات ثبت‌نام کرده‌اند، منابع را از بانک مرکزی دریافت می‌کنند. به این ترتیب در ظاهر بانک مرکزی تسهیلات خرد در اختیار متقاضیان قرار نمی‌دهند و مبلغ را با رقم کلان به خودروساز می‌دهد. با این‌حال هنوز این شیوه نیز همان‌طور که اشاره شد، نامتعارف است. به نظر می‌رسد بانک مرکزی برای اینکه مطمئن شود این تسهیلات دقیقا صرف خرید خودرو می‌شود، چنین روشی را اتخاذ کرده است. 

علت به کار بردن این شیوه نامتعارف برای پرداخت تسهیلات از طرف دولت و بانک مرکزی چیست؟
این را در نظر داشته باشید که اقتصاد ما در حال حاضر در شرایط رکود قرار دارد و معمولا بانک‌های مرکزی در شرایط اقتصادی این‌چنین، از شیوه‌های نامتعارف استفاده می‌کنند. شیوه‌های نامتعارف شامل روش‌هایی می‌شود که به کار بردن آنها عرف نیست، اما در موقعیت‌های خاص می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. 
اما اگر در این مسیر، قرار باشد بانک مرکزی درگیر این موضوع شود که در آینده بعضی متقاضیان اقساط خود را پرداخت نکنند یا تاخیر در پرداخت داشته باشند و پیگیری این موضوعات به عهده خود بانک مرکزی باشد، همان وضعیتی پیش می‌آید که به قول کارشناسان، در شان بانک مرکزی نیست. اما با توجه به شیوه‌ای که تعریف شده است، به نظر نمی‌رسد بانک مرکزی مستقیما درگیر چنین فرایندی شود و طرف حساب آن خودروساز و بانک‌های عامل خواهند بود. 

موضوع مهم دیگری که در جریان اجرای طرح ارائه تسهیلات خرید خودرو مطرح شد این بود که در ابتدا زمان بازپرداخت این وام با سود 16 درصد، هفت سال اعلام شده بود، درحالی که از زمان آغاز ثبت‌نام متقاضیان، این زمان به چهار سال با سود مرکب تغییر کرد. به نظر شما این مساله به چه شکل خواهد بود؟
بعید می‌دانم امکان چنین تغییری وجود داشته باشد. سود مرکب در ادبیات اقتصادی به این معنی است که مثلا اگر کسی 100 میلیون تومان پول را نزد بانک بگذارد، سود آن را دریافت نمی‌کند و این سود به آن 100 میلیون تومان اضافه می‌شود و سود‌ی که سال بعد به منابع مالی فرد تعلق می‌گیرد، شامل اصل پول به اضافه سود اولیه می‌شود. به این شکل سودها به صورت مرکب به یکدیگر اضافه می‌شود. فکر نمی‌کنم در مورد این قضیه بانک مرکزی بتواند به این شکل عمل کند. معمولا وام‌هایی که پرداخت. می‌شود، به نسبت مبلغی که ماهانه برای بازپرداخت در نظر می‌گیرد، سود وام کاهش می‌یابد. به این دلیل این سود مرکب نیست.
از طرف دیگر باید به این موضوع نیز توجه داشت که معمولا بانک‌های مرکزی وام‌های چهار، پنج یا هفت ساله پرداخت نمی‌کنند. در دنیا معمولا تسهیلات از طرف بانک‌های مرکزی در سررسید‌های زیر یک سال ارائه می‌شود و در بازار دارایی‌های کوتاه‌مدت مداخله می‌کنند. بنابراین اینکه بانک مرکزی پذیرفته وامی را که بازپرداخت آن چهارساله باشد به خودروسازان بپردازد، خود اقدامی نامتعارف است. به این ترتیب تقلیل کاهش زمان پرداخت از هفت سال به چهار سال منطقی‌تر است.

اساسا همین‌که طرح افزایش تسهیلات خرید خودرو به 25 میلیون تومان در چارچوب بسته خروج از رکود به این سرعت و در مدتی کوتاه مطرح و بدون اینکه جزئیات خاصی از آن منتشر شود، ناگهان به مرحله اجرا رسید، در کشور ما که فرایند پیشرفت هر روندی شامل کاغذبازی‌ها و بررسی‌های طولانی مدت است، خود موضوع نامتعارفی است.
بله. اما باید توجه داشت شرایط اقتصادی ما در حال حاضر ویژه است. در این شرایط بانک مرکزی در هر کشوری، برای خروج اقتصاد از رکود، ممکن است سیاست‌های نامتعارفی را اتخاذ کند. اما مساله این است که باید بررسی و کارشناسی شود که آیا به‌کار بردن این سیاست‌های نامتعارف، به حل مشکل و بحران کمک خواهد کرد؟ آیا در خروج اقتصاد از رکود موثر خواهد بود یا خیر؟

در این رابطه یکی از کارشناسان اقتصادی نسبت به اثر معکوس وام 25 میلیوتومانی خودرو در طولانی مدت ابراز نگرانی کرده است.
همین‌طور است. چون به نظر نمی‌رسد پرداخت این وام در طولانی مدت بتواند بر خروج اقتصاد از رکود کمک کند. در عین حال می‌توان گفت ارائه این تسهیلات ممکن است تاثیر نامطلوب هم داشته باشد. به این دلیل که نرخ شکسته است. البته هنوز تعداد افرادی که ثبت‌نام کرده‌اند، از تعداد خودروهایی که در انبار خودروسازان وجود دارد، کمتر است. اگرچه تعداد ثبت‌نام طی مدت زمانی کوتاه خود قابل توجه است. اما باز این مساله هم طبیعی به نظر می‌رسد. چون بعد از مدت‌ها کالایی با نرخی ارزان‌تر از آنچه در بازار است ارائه می‌شود. بنابراین در این شرایط رفتار مردم طبیعی به نظر می‌رسد.

کمپین ممنوعیت خرید خودروی صفر تولید داخل، طی چند ماه فعالیت خود بر بی‌کیفیت بودن خودروهای داخل نسبت به قیمت آنها اعتراض داشت. در حالی‌که استقبال متقاضیان از دریافت این وام، ظاهرا این نظر را که نخریدن خودرو توسط مردم بیش از مشکل کیفیت، به ضعف قدرت خرید آنها ربط دارد، تایید می‌کند.
بله. به نظر می‌رسد این جمع‌بندی صحیح است. مردم الان بیشتر دنبال دریافت وام هستند. اینکه قصد دارند با این خودروهایی که می‌خرند در آینده چه کنند، مساله‌ای است که در آینده مشخص می‌شود. ممکن است خیلی از آنها بعد از تحویل خودرو، آن را بفروشند.

امکان فروش این خودروها تا اتمام زمان بازپرداخت تسهیلات وجود ندارد؟
مردم راه آن را پیدا خواهند کرد. در واقع امکان نقل و انتقال خودرو به صورت رسمی وجود ندارد و ممکن است فروش غیر رسمی از طریق مبایعه‌نامه و راه‌های دیگر انجام شود که اینها هم تبعات خاص خود را دارد. اما به طور کلی این فرض که فعالیت کمپین به خاطر ضعف قدرت خرید مردم بود، فرض درستی است. اما این را هم در نظر داشته باشید که این ضعف قدرت خرید با پرداخت وام جبران نخواهد شد. 
تاثیر این وام فقط در این حد است که یک تقاضای مقطعی ایجاد می‌شود و دولت توانایی تکرار چنین وامی را برای مداوم شدن این تقاضا ندارد.


 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
یک مخالف
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید این وام تاثیر طولانی مدت نخواهد داشت
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو
ایران خودرو دیزل
تلگرام

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو