رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در گفت وگو با روزنامه «دنیای خودرو» تشریح کرد

نقش مهم نرخ ارز در صنعت خودرو

نرخ ارز در اقتصادی ملی ایران متغیر بسیار مهمی به حساب می‌آید تا جایی‌که اگر بهای دلار دچار نوساناتی شود، ساختار اقتصادی کشورمان دچار تکانه‌های شدیدی می‌شود و بسیاری از پیش‌بینی‌ها و ملاحاظات اقتصادی به‌هم می‌خورد. از سوی دیگر تک نرخی شدن ارز یکی از آرزوهای بلندپروازانه هر دولتی بوده است. در اقتصاد ایران دلار دوبار تک نرخی شد بار اول در اوایل دهه هفتاد و در زمان دولت ششم این اتفاق روی داد در آن زمان بعد از این که بهای نفت به حتی هفت دلار رسید، دولت وقت ناگزیر شد دوباره نظام ارزی چند نرخی را برپا کند. بعد از آن نیز دوباره در اول دهه هشتاد و در زمان دولت هشتم ارز تک نرخی شد.

کد : 831
تاریخ انتشار : يکشنبه 1 آذر 1394
print
نظرات : 0
نقش مهم نرخ ارز در صنعت خودرو

رامین بیات- نرخ ارز در اقتصادی ملی ایران متغیر بسیار مهمی به حساب می‌آید تا جایی‌که اگر بهای دلار دچار نوساناتی شود، ساختار اقتصادی کشورمان دچار تکانه‌های شدیدی می‌شود و بسیاری از پیش‌بینی‌ها و ملاحاظات اقتصادی به‌هم می‌خورد. از سوی دیگر تک نرخی شدن ارز یکی از آرزوهای بلندپروازانه هر دولتی بوده است. در اقتصاد ایران دلار دوبار تک نرخی شد بار اول در اوایل دهه هفتاد و در زمان دولت ششم این اتفاق روی داد در آن زمان بعد از این که بهای نفت به حتی هفت دلار رسید، دولت وقت ناگزیر شد دوباره نظام ارزی چند نرخی را برپا کند. بعد از آن نیز دوباره در اول دهه هشتاد و در زمان دولت هشتم ارز تک نرخی شد، در آن برهه بسیاری از کارشناسان معتقد بودند دیگر می‌توان برای مدت طولانی همین نظام ارز تک نرخی را ادامه داد ، اما با روی‌کار آمدن دولت نهم و علی‌رغم چند برابر شدن درآمد‌های نفتی، آن دولت نتوانست ارز تک نرخی را حفظ کند و بعد از آن‌هم در سال‌های 89 تا 91 التهابات شدید ارزی را شاهد بودیم. حال بعد از سپری شدن حدود دو سال از آن ایام و در آستانه برچیده شدن تحریم‌ها دولت قصد دارد برای سومین بار ارز را تک نرخی کند، در این بین کارشناسان اعتقاد دارند باید ملاحظاتی را در نظر گرفت و بعد اقدام به این کار کرد. همچنین تحلیل این امر که چرا بازار ارز طی دهه‌های گذشته  نوسانات بسیاری را تجربه کرده و این امر چه تاثیری بر صنعت کشور به‌خصوص صنعت خودرو که پیشران صنایع کشور است و حدود 60 صنعت در تولید خودرو دخیل هستند، گذاشته است، مهم تلقی می‌شود. عباس شاکری رئیس دانشکده اقتصاد  دانشگاه علامه طباطبایی در گفت‌و‌گو با روزنامه «دنیای خودرو» معتقد است بازار ارز ایران  غیر رسمی است و به صورت درست و اصولی و بر اساس مولفه‌های علم اقتصاد شکل نگرفته است.
این کارشناس مسائل ارزی همچنین می‌گوید: باید بازار ارز را مدیریت کرد، نه فقط بر اقتصاد بر پایه دخالت دولت تکیه کرد نه اینکه فقط بر اقتصاد بازار آزاد دل سپرد.  
آقای دکتر طی چهار دهه اخیر ارز در کشورمان نرخ‌های مختلفی را تجربه کرده، از نظر شما دلیل این‌همه نوسانات قیمت دلار می‌تواند شامل مواردی باشد؟
تجربه کردن این مقدار از التهابات و همچنین نرخ‌های زیادی که دلار به خود دیده، نشانگر این موضوع است که ترتیبات ارزی بی‌شماری اعمال شده  که این امر موجب می‌شود نرخ‌های خاصی برای ارز تعیین شود. ذکر این نکته ضروری است که این موضوع این سیگنال را به ما نشان می‌دهد که  در اقتصاد ایران بازار ارز به آن معنای واقعی که در علم اقتصاد برای آن تعریف شده، وجود ندارد. به بیان دیگر در دو مقطع شاهد التهابات خیلی شدید ارزی بودیم، اول در سال 74 که به یک‌باره قیمت ارز سه برابر شد و دوم در سال 89،90 که نرخ ارز از هزار تومان به سه هزارو 500 تومان افزایش پیدا کرد، این التهابات شدید بیانگر این است که عوامل ذره‌ای و بی‌نام در بازار فعال هستند و قیمت‌ها را تعیین می‌کنند نه اینکه عرضه و تقاضا نرخ دلار را تعیین کند، به همین خاطر می‌توان گفت بازار واقعی ارز در ایران نداریم، اگر چنین بود با این حجم نوسانات ارزی روبه‌رو نبودیم.
بر اساس گفته‌های شما بازار ارز به صورت اصولی و درست از نظر علم اقتصاد در ساختار اقتصادی ایران شکل نگرفته، شاخصه‌های چنین بازاری چیست و در این وضعیت، تکلیف صنایع مادری از جمله خودروسازی که بخش عظیمی از تولید و اشتغال را در اختیار دارند چه می‌شود و از سوی دیگر چه کسانی از این بازار غیر رسمی سود می‌جویند؟
 از این بعد می‌توان به این موضوع ورود کرد که اگر بازار ارز به صورت واقعی و بر اساس مولفه‌های علم اقتصاد شکل می‌گرفت، دیگر ما در هر شرایطی دچار گرفتاری‌های فروانی نمی‌شدیم، در زمانی‌که ما با کمبود ارز مواجه بودیم،یک سری گرفتاری کشیدیم و در زمان وفور ارز نیز به یک نوع دیگر گرفتار شدیم، در صورتی‌که اگر بازار ارز به صورت واقعی شکل گرفته بود، دیگر ما نباید این همه مشکلات را تجربه می‌کردیم. در مورد وضعیت تولید در این شرایط باید مشخص کرد شبکه بانکی چه مقدار به  بخش مولد اقتصاد که همه تولیدکنندگان از جمله خودروسازان را شامل می‌شود یاری می‌رساند و چه مقدار به بخش غیر مولد و غیر تولیدی سرویس می‌دهد. این موضوع نیاز به بحث جدی و عمیق دارد.
همچنین باید به این نکته اشاره کرد که در حال حاضر تولیدکنندگان از کمبود نقدینگی شکایت دارند و دولت نیز توان تزریق نقدینگی لازم به بخش تولید و صنعت کشور را ندارد، این در حالی است که اگر بازار ارز ما به صورت واقعی شکل می‌گرفت، می‌توانستیم از پتانسیل‌های ارزی کشور به بخش تولید کمک کرد، اما امروز این اتفاق نمی‌تواند روی دهد. در حال حاضر گفته می‌شود بین 18 تا 20 میلیارد دلار ارز در دست مردم و در خانه‌های آن‌ها انبار شده است، این به خاطر همان بازار غیر رسمی است که بدان اشاره شد، اما اگر این بازار به درستی شکل گرفته بود، می‌توانستیم این 20 میلیارد دلار را به خدمت تولید و صنعت کشور دربیاوریم، حال شما ملاحظه کنید اگر این موضوع اتفاق می‌افتاد، صنعت کشور دچار چه تحول عظیمی می‌شد.
   به اعتقاد شما باید چه راهکاری در پیش گرفت که دیگر دچار نوسانات ارزی نشویم؟
یک راهکار ساده وجود دارد، در زمانی‌که بازار ارز به صورت واقعی وجود ندارد، دست مسئولان امر باید مدیریت بازار را در دست بگیرند، نه باید به صورت صرف به سمت اقتصاد برپایه اینکه دولت بیش از حد دخالت کند رفت، نه اینکه فقط بر اقتصاد بازار آزاد تاکید کرد، بلکه باید در این زمینه مدیریت را اعمال کرد تا بتوان به یک تعادل رسید.
یکی از شعار‌های اصلی دولت در عرصه اقتصاد، تک نرخی کردن ارز است، به نظر شما این امر چگونه روی می‌دهد؟
 نکته مهم این است که در تک نرخی کردن ارز باید به عرضه و تقاضا توجه شود، چراکه از این علامت می‌توان نرخ متناسب را بیرون آورد. همچنین معمولا در فرآیند تک نرخی کردن ارز نرخ کمتر را به نرخ بیشتر می‌رسانند و در یک نقطه‌ای این دو نرخ به هم تلاقی می‌کنند و آن نقطه مبنای ارز تک نرخی قرار می‌گیرد.

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
اولین موافق باشید.
اولین مخالف باشید.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 0 نظر
مرتب سازی براساس

اولین نظر دهنده باشید نقش مهم نرخ ارز در صنعت خودرو
تلگرام
تبلیغ دی اس
سورن ایران خودرو
ایران خودرو دیزل

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو