گفت‌و‌گوی روزنامه «دنیای خودرو» با دکتر علی‌اکبر نیکواقبال

ایران را بهشت تولیدکنندگان خارجی نکنیم

قرار دادن بازار ایران به کشورهای خارجی بدون هیچ کمک متقابلی جنایت است.
کد : 922
تاریخ انتشار : دوشنبه 9 آذر 1394
print
نظرات : 2
ایران را بهشت تولیدکنندگان خارجی نکنیم

مسلم تقوی-بیش از یک ماه پیش بخش اول مصاحبه با دکتر علی‌اکبر نیکو‌اقبال، اقتصاددان و استاد دانشگاه اقتصاد تهران را در مورد فرصت‌های طلایی ایران در مشارکت با خودروسازان دیگر کشورها در همین صفحه مورد بررسی قرارگرفت. حالا که در آستانه ورود شرکت‌ها و بازرگانان ایتالیایی به ایران و مذاکرات فرانسوی‌ها برای گسترش ارتباط با خودروسازان ایرانی هستیم، به این بهانه بخش دوم مصاحبه با دکتر نیکواقبال را خواهیم خواند. این بار آن سوی ماجرا یعنی فرصت‌های ایران برای کشورهای خارجی را بررسی خواهیم کرد. به قول نیکو‌اقبال ایران بهشت تولیدکنندگان کشورهای اروپایی است و این به آن معنی است که کشور ما تنها کشوری است که بدون در نظر گرفتن تراز تجاری متعادل، به یک واردکننده صرف از این کشور‌ها تبدیل شده است. 

 ایران در آستانه بستن قرارداد‌های بلندمدت با شرکای خارجی است و با توجه به اشتیاق شرکای خارجی، به نظر می‌رسد ایران دست بالا را در معادله دارد. در این شرایط خودروساز‌های ایرانی باید چه مواردی را در انتخاب شریک تجاری  در نظر داشته باشند؟
در زمان انتخاب شریک برای همکاری و سرمایه‌گذاری مشترک، بهتر است پیشرفت صنعتی و شرایط اقتصادی کشور مقابل در نظر گرفته شود. خوشبختانه سه کشوری که خواهان ارتباط با ایران هستند، یعنی فرانسه، ایتالیا و آلمان شرایط خوبی دارند. حتی شرکت فیات که در آستانه بحران بود مشارکت‌هایی با صنایع بزرگ‌تر انجام داد و خود را از ورطه رکود نجات داد. ولی در شرایط کلی، کشوری که سرمایه‌گذاری مستقیم یا مشارکت تولیدی در ایران انجام دهد شریک خوبی برای ایران خواهد بود. 

آیا این شرکای ایران حاضر به سرمایه‌گذاری مستقیم و مشارکت تولید در ایران هستند؟
کشورهای پیشرفته‌‌تر معمولا علاقه چندانی به سرمایه‌گذاری مستقیم و مشارکت ندارند. در این نوع سرمایه‌گذاری‌ها طرفین از مزایای آن بهره‌مند خواهند شد. با توجه به اخباری که به گوش می‌رسد بیشتر مشارکت‌هایی که روی میز قرار دارد، فاینانس است. در این صورت مبلغی از سرمایه بین‌المللی  با نرخ بهره‌ای در اختیار ایران قرار می‌گیرد و این برای کشور ما مشکل ایجاد خواهد کرد. چراکه تولیدکننده ایرانی این مبالغ را می‌گیرد و از آن استفاده می‌کند تا پس از چند سال به محصول تبدیل شود، ولی آیا این شرکت‌ها می‌توانند محصولات تولیدی خود را صادر کنند تا درآمد ارزی داشته باشد و بتواند ارزهایی را که به صورت فاینانس گرفته است پس دهد؟ 
در این شرایط همکاری ایده‌ال این است که با شرکت‌های ایرانی مشارکت داشته باشند و بتوانیم از تکنولوژی آنها بهره ببریم و محصولات خود را با کیفیت بالا و قیمت رقابتی در بازار جهانی بفروشیم. چون در این شرایط تکیه تنها به بازارهای داخلی نخواهد بود. پس در حقیقت مسئولیت انتقال تکنولوژی مدرن و مدیریت و بررسی بازارهای بین‌المللی هم به عهده هر دو طرف دادوستد خواهد بود. 

آیا رکود اخیر تاثیری بر نوع مشارکت شرکای خارجی ما داشته است؟
مسئله نگران‌کننده این است که اروپایی‌ها و کشورهای صنعتی متوجه رکود اقتصادی در ایران شده‌اند و در نتیجه علاقه‌شان به مشارکت و سرمایه‌گذاری مستقیم در محصولاتی است که بازار بین‌المللی بهتری دارد. آنها بیشتر به سرمایه‌گذاری در پتروشیمی و صادرات گاز علاقه‌مند هستند که ما خودمان بازارهای خوبی در این زمینه داریم. ولی در تولید اتومبیل وقتی ما با رکود در داخل متوجه هستیم، نمی‌توان خیلی انتظار داشت که تولیدکنندگان خارجی بیایند و سرمایه‌گذاری داشته باشند. چراکه با توجه به بازار ایران احتمال متضرر شدن در این بازارها وجود دارد. 
تا چند ماه پیش سرمایه‌گذارهای خارجی چشم به بازارهای ایرانی داشتند ولی در حال حاضر نه تنها در زمینه خودرو که همه تولیدات در انبارها خوابیده است. قدرت خرید پایین، تورم بالا و آمار بیکاری، بسیار زیاد است. در این شرایط ما باید حداقل بین 5 تا 7 درصد رشد داشته باشیم تا قدرت خرید به وجود بیاید. پس چه دلیلی دارد تولید‌کننده خارجی به همین راحتی سرمایه‌گذاری مشترک انجام دهد. پس باید در این تفکر که خارجی‌ها به راحتی و سرمایه‌گذاری مشترک انجام می‌دهند بازبینی کنیم. 
در این شرایط باید علاوه بر تمرکز بر بازارهای خارجی، باید این نکته را مد نظر داشته باشیم که نیاز به تکنولوژی و سرمایه‌گذاری دقیقی داریم تا بتوانیم در بازار داخلی هم تحرکی ایجاد کنیم.  
باید توجه داشت کشورهای خارجی دوست دارند بیشتر از بازار داخلی ما استفاده کنند. البته به نظر نمی‌رسد بازارهای داخلی جذابیت چندانی برای اروپاییان داشته باشند. همانطور که می‌بینیم در بازار خودرو به کمک وام‌هایی که داده شد، توانستند این خودروها را به فروش برسانند. این جریان احتمال دارد در سال آینده هم ادامه پیدا کند و خودروهای تولید باز در انبار بمانند. 

آیا بازار داخلی تنها جنبه جذاب ایران برای خودروسازان خارجی بود؟ 
بزرگ‌ترین مساله اروپاییان این است که در کجا بازار وجود دارد و مساله فروش است که تولید را جذاب می‌کند. اگر کسی نتواند محصولات خود را به فروش برساند چه دلیلی دارد که به تولید خود ادامه بدهد یا تولید خود را بیشتر کند. در بازارهای آزاد دنیا مساله فروش بسیار مهم است و تولید را کاملا تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. پس در این شرایط مهم‌ترین مولفه برای شرکای خارجی شد.  
البته باید اضافه کنیم که کمتر کشوری در دنیا است که بازار خود را در اختیار کشورهای دیگر قرار بدهد و ایران از این نظر بهشت تولیدکنندگان خارجی است. ما حتی عضو سازمان تجارت جهانی هم نیستیم. اگر عضو این بازار بودیم، می‌گفتیم می‌توانیم هم محصولاتمان را صادر ‌کنیم و هم واردات را انجام می‌دهیم. ولی اینطور نیست و به‌خاطر اینکه جلوی تورم را بگیریم مجبور به بالا بردن تعرفه واردات هستیم. 

بخشی از برنامه ما این است که عضو سازمان تجارت جهانی شویم پس شاید بخشی از برنامه‌ها مانند حضور کشورهای خارجی در بازارمان و کاهش تعرفه‌های گمرکی  را باید به عنوان بخشی از برنامه طولانی مدت بپذیریم. آیا اینطور نیست؟
بحث این است که روابط ما باید متقابل باشد. اگر ما تاکنون به صورت متقابل عمل می‌کردیم که نکردیم و متضرر شدیم، شاید این حرف صحیح بود. ولی بحث این است که تراز تجاری کشورهای پیشرفته با ما متعادل نیست. یعنی ما بیشتر از آنها واردات داشته‌ایم تا به کشور آنها صادر کرده باشیم. در حالی که می‌توانستیم در مناسبات تجاری، به اندازه‌ای هم صادرات خود را مد نظر قرار دهیم. مثلا کشور آلمان که سالیانه 3 میلیارد دلار به ایران محصول صادر می‌کند، می‌تواند به جز نفت و گاز که ما می‌توانیم آن را در جاهای دیگر هم به فروش برسانیم، حداقل یک‌سوم از این مبلغ را به ما اجازه صادرات به کشور خود بدهد. ما نباید رابطه یک طرفه داشته باشیم. تاکنون رابطه ما با همه کشورهای دنیا یک‌طرفه بوده است و صرفا یک واردکننده بوده‌ایم. در حالی که تجارت متعادل بین‌المللی بر این اساس است که هر دو طرف ماجرا به نسبتی صادرات به همراه واردات داشته باشند. باید سیاست‌هایی را ایجاد کنند که محصولات ما هم به بازار آنها رسوخ پیدا کند. ولی آنها حاضر نیستند که ما این صادرات را انجام دهیم. چراکه در دادوستد‌های خود با آنها قاطع رفتار نمی‌کنیم.

یعنی اگر ما بخواهیم تراز تجاری متعادل داشته باشیم باید حتما به جای واردات خودرو باید صادرات خودرو هم داشته باشیم؟
این هم می‌تواند مد نظر قرار بگیرد. مثلا اگر قرار است پژو به ایران بیاید و بخشی از بازار ایران را در اختیار داشته باشد باید به نحوی باشد که این محصول ما هم بتواند در کشورهای دیگر فروخته شود. نه به تعداد 2 هزار عدد که به تعداد 200 هزار دستگاه. چرا‌که ما حداقل سالیانه 600 هزار دستگاه از این محصولات را در کشور خود به فروش می‌رسانیم. ولی تراز تجارت متعادل الزاما به این معنا نیست و به جای آن می‌توانیم تایر یا حتی پارچه و دیگر اقلام را به آنها بفروشیم. ما باید کشورهایی را طرف قرارداد در نظر بگیریم که تعادل را در تراز تجاری و تراز پرداخت و خدماتی شان با ما رعایت کنند. 
رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران، در مصاحبه‌ای اعلام کرد که نرخ‌های گمرکی ایران 10 برابر شود. برای اینکه بازار محصولات داخلی ما کاملا خوابیده است. وقتی خودروهای تولید داخل‌مان را هنوز نفروخته‌ایم چه دلیلی دارد که خودروهای لوکس وارد کشور کنیم. به جای این‌کار اگر روی کیفیت و قیمت محصولات خودمان کار کنیم، می‌توانیم یک فضای رقابتی خوبی ایجاد کنیم که شاید در چند سال آینده آماده رقابت با برند‌های خارجی نه‌تنها در بازار خود که در بازارهای خارجی هم باشیم. این امر به نظر من جنایت است که ما بازارهای خودمان را بدون هیچ کمک و صادراتی در اختیار کشورهای خارجی قرار دهیم.


 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
 
یک موافق
این را دوست ندارم.
تصویر امنیتی
کد فوق را در فیلد زیر را وارد نمایید
نمایش 2 نظر
مرتب سازی براساس

profileimage
Mojtaba
ارسال شده در در 11/30/2015 12:20:09

به نظر من خودروساز های داخل هیچ میلی به افزایش کیفیت و رقابت با بازار جهانی ندارند. چراکه هدف منفعت شخصیو پیش گرفتن. واردات برندهای خارجی که نتیجه کم شدن فروش برند داخلیو به همراه داره میتونه یه تلنگر به خودروسازهای داخلی باشه که حتی برای منفعت خود به فکر بالابردن کیفیت ماشین ها و یک تحول اساسی بیافتند. برندهای خارجی به دلیل حمایت دولتی هیچ وقت کنارگذاشته نخواهند شد پس حتما راه حل مناسبی پیدا میکنن. همینجور که تو موضوع اخیر کمپین نخریدن خودرو داخلی دیده شد که این موضوع هم جای بحث جدا داره.

profileimage
علی
ارسال شده در در 11/30/2015 12:17:47

ایرانو بهشت خارجیاخ نکنیم؟؟خوی خودتون بهشت کنید! سیاست رو ازش بکشید بیرون خصوصیش کنید دزدی و رانت کمتر بشه اونوقت ببینید درست میشه یا نه

سورن ایران خودرو
ایران خودرو دیزل
تلگرام
تبلیغ دی اس

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو

سایت رسمی روزنامه دنیای خودرو